Një bibliotekë e hapur e popullit shqiptar. Zbuloni historinë, origjinën dhe figurat që formësuan kombin.
Mesjetë · gjenealogji · Malësi
Fisi i lashtë i malësisë veriore — i dokumentuar që nga viti 1242 — ruan linjën Berisha e Kuqe të Drenicës, nga ku rrjedh familja Jashari e Prekazit dhe komandanti Adem Jashari.
Nga defteret osmane të 1485-ës deri te shpërhapja e 1690-ës — historia e dokumentuar e fisit Gashi, tri vëllazëritë e tij dhe lidhjet me "malazezizimin" e malësisë shqiptare.
I dokumentuar qysh në 1330 si 'Malet e Hotit', fisi Hot ka qenë 'flamuri i parë i Malësisë'. Ded Gjo Luli ngriti flamurin shqiptar në Deçiq (6 prill 1911). Sot mban komunën e Tuzit, me shumicë shqiptare 50.2%.
Fisi i Alpeve Shqiptare që mundi 15,000 ushtarë osmanë në 1638, dërgoi stradiotë në armatat e Venedikut, dhe lë pasardhës direkt në Rugovë, Peshter dhe Syrmia — i dokumentuar nga osmanët vetë.
I regjistruar dokumentarisht që nga 1628, fisi Krasniqi numëron sot mbi 56 000 pasardhës në Kosovë — dhe dy emra historikë, Binak Alia e Haxhi Zeka, drejtpërdrejt në themelet e Lidhjes së Prizrenit.
Meduni ilir (shek. IV–III p.K.), defteri osman i 1485-ës, 'Chuzzi Albanesi' i Bolizzës (1614) — Kuçit ishin shqiptarë të dokumentuar. Pohara e 1855–1858 u mundua t'i shuajë. ADN-ja dhe Koja e Kuçit vërtetojnë se nuk arriti.
Mazrekët e Dukagjinit — fisi nga i cili rrjedh familja Kastrioti dhe, përmes tyre, Skanderbegu. Dokumentuar nga Angelo (1603) si «Meserechus», sipas Malaj (Studime Historike) dhe Elsie.
Fisi i Iballjës e Pukës me gjashtë shekuj histori: nga beteja e 1610-ës kundër osmanëve deri te dy liderët e Kosovës pasluftë — Hashim Thaçi dhe Ramush Haradinaj.
Parashqiptarët · p.e.s.
28,748 km² shteti — mbi 60,000 km² komb. Kararname-ja e Prizrenit 1878, delegatët e Berlinit, Sir Edward Grey dhe shifrat e Londrës: si u nda Shqipëria.
Para sllavëve, para osmanëve, pllaja e Kosovës quhej Dardani. Emri vjen nga rrënja ilire 'dardha' — dhe shqiptarët janë pasardhës të drejtpërdrejtë të dardanëve, sipas Malcolm-it, Rexha-s dhe gërmimeve të 2023-s në Ulpia
Nga Çabej deri te ekipi i Harvardit me mbi 6.000 gjenoma të lashta: prova gjuhësore, arkeologjike dhe gjenetike të trifishta konfirmojnë pasardhësinë iliro-shqiptare.
Aureli Viktori e shkruante: 'Atdheu i tyre të gjithëve ishte Ilirikumi.' Kostandini, Justiniani, Diokleciani — perandorët ilirë që shpëtuan Romën dhe ndërtuan Europën kristiane.
Para se Ballkani të ishte Ballkan, ai ishte Ilirik. Tri mijë vjet ilirë mbi të njëjtat male ku shqiptarët sot e quajnë atdhe.
Prokopi e dokumentoi rreth vitit 550: Sclaveni banonte bregut verior të Danubit. Gjenetika e konfirmon — I2a-L621 nuk shfaqet para vitit 700. Serbët, kroatët, bullgarët — ardhës të vonshëm. Shqiptarët ishin këtu 1,500 vj
Sh. IX — XV · Princëritë, Skënderbeu
Shqiptarët luftuan në Kosovë 1389 — Muzakajtë, Jonimat, Gropat. Kronikanët osmanë të shek. XV e konfirmojnë me emra. Historia nuk është monopol serb; është trashëgimi e përbashkët ballkanike.
Historiografia serbe e ndërtoi mitun mbi një gabim gjuhësor të shek. XIX, të ringjallur nga propaganda serbe në vitet 1980. Oliver Jens Schmitt, historiani kryesor mbi Skënderbegun, e hedh poshtë plotësisht.
Shala, Shoshi, Mirdita, Bjelopavlići, Piperi, Vasojevići, Gruda, Shkreli — dhjetëra fise të tjera që mbajtën shoqërinë shqiptare pa shtet për pesë shekuj.
Më 2 mars 1444, në katedralen e Shën Kollit në Lezhë veneciane, fisnikëria shqiptare e zgjodhi udhëheqësin e saj të parë të bashkuar. Lidhja mundi trembëdhjetë fushata osmane — dhe la pas precedentin e shtetit.
Murat II me forcat elitë osmane — kundër 1,500 mbrojtësish nën Kont Uranin dhe 8,000 luftëtarëve të Skënderbeut. Kronika venedikase, letra e Raguzës dhe Barleti: historia e plotë e rrethimit që ndaloi një perandori.
Tetë fjalë në Codex Ashburnham 1167, 8 nëntor 1462 — momenti kur shqipja kaloi nga gjuhë e folur në gjuhë të shkruar. Pal Engjëlli, Sinodi i Lisit, dhe albanologët Jokli, Tagliavini, Mansaku.
Sh. XVI — 1912 · Otomanët, Pavarësia
Nga ballkoni i shtëpisë së Xhemil Bej Vlorës, Ismail Qemali shpalli Pavarësinë. Britannica i numëron 83 delegatët; Koha.net i emëron gjashtë ambasadorët e Londrës — njohja zyrtare erdhi vetëm më 29 korrik 1913.
Më 10 qershor 1878, rreth 80 delegatë shqiptarë u mblodhën në Prizren. Tetë ditë më vonë, 47 beylerë nënshkruan Kararnameja — deklarata e parë e identitetit politik shqiptar drejtuar Europës.
Ora 17:30, shtëpia e Xhemil Bej Vlorës: Ismail Qemali, 68 vjeç, ngriti flamurin me shqiponjën dykrenare. Pas pesë shekujsh nën Osmanët, kombi shqiptar u bë shtet.
300,000 arbëreshë në Itali dhe arvanitë në Greqi me gjuhë "seriozisht e rrezikuar" nga UNESCO — diaspora më e vjetër e kombit, dy popuj me të njëjtën rrënjë dhe fate të ndryshme.
Byron e mbajti; Gérôme e pikturoi; Mbretrit e Greqisë e adoptuan. Por fustanella është, dhe mbetet, veshja shqiptare — kostumi i trimit malësor, tani i dokumentuar nga kërkimi bashkëkohor akademik.
Nga mesi i shek. XVIII deri në 1831, familja Bushatlliu qeverisi një shtet gjysmë të pavarur që shtrihej nga Shkodra deri në Mal të Zi dhe Maqedoninë perëndimore.
1912 — 1999 · Komunizmi, Lufta e Kosovës
Më 4 shkurt 1944, xhandarmëria kolaboracioniste bastisi 230 shtëpi të Tiranës dhe pushkatoi 84 njerëz si hakmarrje për sulmet komuniste të ditës paraardhëse. Dokumentet gjermane dhe shqiptare konfirmojnë kë urdhëroi dhe
Nata e 3–4 shkurtit 2000: "Rojat e Urës" ekzekutuan 10 shqiptarë me emra, 11.394 banorë u dëbuan. Dragan Delibašić komandoi — dhe nuk u dënua kurrë. Historia e plagës që nuk u mbyll.
Një ekip gazetarësh amerikanë në janarin e vitit 1998, vizitoi Prekazin. Për t’i pritur kishte dalë vet komandanti legjendar
Nga Emrush Xhemajli Krahas punës legale që Adem Demaçi ka bërë gjatë viteve nëntëdhjeta, në Këshillin për Mbrojtjen e të
Dy ushtarë ishin shumë, miq të ngushtë. Një mbrëmje, një nga ushtarët kthehet në llogore, por zbulon se shoku i
Nga Tivari 1945 te Çamëria, nga Preshevë deri te Kosova 1998 — shqiptarët janë dëbuar dhe masakruar sistemikisht nga fqinjët.
Tema të gjera që nuk i mban një epokë e vetme
Marin Barleti e quajti «këshilli i përgjithshëm»; emrin «Lidhja e Lezhës» ia dhanë historianët e mëvonshëm — por jo pa arsye.
Shqipëria e Kaukazit ishte një shtet antik kaukazian — gjuhë verilindore jo-indo-europiane, popullatë e ndryshme, asnjë migrim i dokumentuar. ADN, gjuhësia dhe historia flasin njëzëri: asnjë lidhje me shqiptarët ballkani
Orientuesi i rubrikës: mesjeta shqiptare nga Arbanoni te Skanderbegu, periudha osmane, Rilindja, pavarësia 1912, Kosova 2008.
Pashko Vasa e tha: 'Feja e shqiptarit asht shqiptaria'. Gjuha, besa, trojet, pluralizmi fetar toleron — karakteristika të kombit që nuk kanë vdekur.
Shqipja nuk është as sllave, as latine, as greke — Britannica e konfirmon degën e vetme të pavarur indo-europiane aktive sot. Me Formula e Pagëzimit (1462) si dëshmi e parë dhe Meshari (1555) si libër i parë, historia e
Rifat Jashari është vëllai i Ademit dhe i Hamzës, luftëtarë të shquar që ranë për lirinë e Kosovës. Rifati në
Presidentja Vjosa Osmani po synon ta marrë edhe një mandat si presidente e Kosovës, pa çka se këtë nuk e
Familja Branai Kastriota, e dale nga Vrana Konti, ndertoi nje trashegimi te vecante ne Mbretering e Napolit.
Familja Bua Shpata sundoi mbi Epirin verior dhe pjese te Shqiperise qendrore, ndersa Merkurio Bua u be njeri nga kapitenet me te njohur te stradiodeve shqiptare ne Europe.
Principata e Dukagjineve mbeti bastion i rezistences shqiptare ne veri, ndersa Kanuni i Leke Dukagjinit formoi bazen e se drejtes zakonore qe rregulloi jeten shqiptare per shekuj.
Apostulli Pal predikoi 'deri në Iliri' rreth vitit 57. Nga martiret e Durrësit te Formula e Pagëzimit (1462) dhe 1,608 kishat e shkatërruara nga komunizmi — krishterimi e formoi kombin shqiptar.
Nga principata e Matit deri te mbrojtja heroike e Europes, familja Kastrioti mbeti shtylla e rezistences shqiptare perball Perandorise Osmane.