Hektori

Hektori, hero trojan, biri i Priamit dhe Hekubës, burri i Andromakës dhe babai i Astianaksit. Orakulli kishte parathënë se për sa kohë që ai do të jetonte, mbretëria e Priamit do t’u qëndronte goditjeve të grekëve, prandaj Hektorin e kishin zgjedhur prijës të ushtrisë trojane. Në luftë Hektori tregoi trimëri të madhe. Ai për dhjetë vjet e vonoi shkatërrimin e Trojës, mundi dhe vrau Protesilaun, luftoi me Ajaksin dhe Diomedin, dogji flotën greke dhe më në fund vrau Patroklin.

Sipas «Iliadës», Hektori ishte mbrojtësi kryesor i Trojës dhe luftëtari më i shquar i trojansve. Ai udhëhoqi shumë beteja kundër grekëve dhe arriti disa fitore të rëndësishme. Në njërën nga betejat më të mëdha, Hektori depërtoi deri te anijet greke dhe u hodhi zjarr atyre, duke i sjellë trojanët në pikën më të lartë të suksesit gjatë luftës. Ai luftoi në dyluftim me Ajaksin e Madh, Telamonidhin, një dyluftim i cili përfundoi pa fitues, dhe të dy luftëtarët shkëmbyen dhurata si shenjë respekti. Në betejën ku vrau Patroklin, shokun e ngushtë të Akilit, i cili kishte dalë në fushën e betejës i veshur me armët e Akilit, Hektori i mori këto armë si plaçkë lufte. Kjo ngjarje e detyroi Akilin, i cili kishte tërhequr prej luftës për shkak të grindjeve me Agamemnonin, të kthehej në betejë me një etje hakmarrjeje të papërmbajtshme.

Dyluftimi i fundit midis Hektorit dhe Akilit është një nga skenat më të mëdha të «Iliadës». Kur Akili u afrua, Hektori, i vetëm përpara mureve të Trojës, u trëmb dhe iku duke vrapuar tri herë rreth mureve të qytetit. Atëherë hyjnesha Atena, duke marrë pamjen e Deifobhit, vëllait të Hektorit, e mashtroi atë duke e bindur të qëndronte e të luftonte. Kur Hektori e kuptoi mashtrimin, ai pranoi fatin e tij me trimëri dhe doli përpara Akilit. Akili e goditi Hektorin me heshtë në fyt, aty ku armët e linin trupin pa mburojë. Duke vdekur, Hektori iu lut Akilit t’ia kthente trupin familjes, por Akili refuzoi. Ai e lidhi kufomën e Hektorit pas qerres së tij dhe e tërhoqi rreth mureve të Trojës përpara syve të Priamit, të Hekubës dhe të Andromakës, në një akt poshtërimi të tmerrshëm.

Njëra nga skenat më prekëse të gjithë letërsisë botërore është vizita e Priamit plak në çadrën e Akilit për të kërkuar trupin e të birit (Kënga XXIV e «Iliadës»). Priami, i shoqëruar nga perëndia Hermes, kaloi natën nëpër kampin grek dhe u gjunjëzua përpara Akilit, duke i puthur duart që kishin vrarë të birin. I prekur thellë, Akili pranoi ta lëshonte trupin e Hektorit dhe u dha trojanëve njëmbëdhjetë ditë armëpushim për varrimin e tij.

Në lashtësi Hektori ka qenë një model i dhembshurisë bijore dhe bashkëshortore, një shembull i bujarisë dhe i guximit. Ndryshe nga Akili, i cili paraqitet si luftëtar i pamëshirshëm dhe krenar, Hektori na del si heroi fisnik dhe tragjik, njeri që lufton jo për lavdi personale, por për të mbrojtur familjen dhe atdheun e tij. Skena e lamtumirës me Andromakën dhe me djalin e vogël Astianaksin, ku fëmija trembet nga kaska e luftës së të atit, është ndër momentet më njerëzore të poezisë antike. Si i tillë, Hektori ka frymëzuar shumë mjeshtër të artit dhe shkrimtarë përgjatë shekujve.