Beteja e Pashtrikut
Në javët e fundit të luftës, kur bombat e NATO-s binin mbi pozicionet serbe, mbi malin e Pashtrikut u zhvillua një nga përballjet vendimtare të çlirimit. Beteja e Pashtrikut ishte gishti i UÇK-së mbi terren, që e ndihmoi forcën ajrore të aleancës ta thyente qëndresën e fundit.
Beteja
Më 26 maj 1999, në orët e para të mëngjesit, forcat e UÇK-së nisën një ofensivë përgjatë një fronti rreth 16 kilometrash mbi malin e Pashtrikut, në kufirin mes Kosovës dhe Shqipërisë. Sulmi u mbështet nga artileria e Ushtrisë Shqiptare dhe nga goditjet ajrore të NATO-s. Brenda pak kohësh, luftëtarët shqiptarë pushtuan disa pika vëzhgimi e kulla roje jugosllave, duke shtrënguar pozicionet serbe në një nga sektorët më të nxehtë të frontit.
Krah për krah me NATO-n
Pashtriku u bë shembulli më i qartë i bashkëveprimit mes UÇK-së dhe NATO-s: forcat tokësore shqiptare angazhonin e fiksonin trupat serbe, ndërsa fuqia ajrore e aleancës i godiste ato. Lufta vazhdoi deri më 10 qershor 1999 — dita kur u nënshkrua marrëveshja që i dha fund luftës. Pashtriku qëndroi mes betejave të fundit e më të ashpra, dëshmi se çlirimi u fitua jo vetëm nga qielli, por edhe nga malet.
Domethënia
Bashkë me Kosharen, Pashtriku përbën epikën e frontit kufitar: vendi ku trojet shqiptare u bashkuan në luftë dhe ku rinia dha jetën në lartësitë e ftohta të malit. Ishte një betejë e fituar me gjak, që tregoi se liria e Kosovës nuk erdhi rastësisht — ajo u mbrojt pëllëmbë për pëllëmbë, deri në çastin e fundit.
Burimet
Faktet: Beteja e Pashtrikut u zhvillua mbi malin e Pashtrikut, në kufirin Kosovë–Shqipëri, nga 26 maji deri rreth 9–10 qershor 1999. Ofensiva e UÇK-së mbante emrin kod Operacioni Shigjeta dhe synonte marrjen e kufirit e spastrimin e njësive jugosllave. Sulmi u mbështet nga artileria e Ushtrisë Shqiptare dhe nga goditjet intensive ajrore të NATO-s (përfshirë sulmet e bombarduesve B-52). UÇK-ja arriti të marrë majën e Pashtrikut dhe shpatet veriore.
Kujdes me kornizën: përtej fitores simbolike të terrenit, beteja pati humbje të rënda për UÇK-në dhe vlerësimi strategjik i saj mbetet i kontestuar — disa burime e lexojnë operacionin si dështim ndaj objektivit kryesor. Numri i luftëtarëve (deri ~5,000) dhe gjatësia e frontit (~16 km) janë vlerësime që ndryshojnë sipas burimeve.
Burime: profili enciklopedik publik i betejës; raportimi i kohës mbi fushatën ajrore të NATO-s mbi Pashtrik (qershor 1999).
Harta mendore
Tërhiqi nyjet, zmadho, dhe kliko për të lëvizur nëpër muze.