Beteja e Pashtrikut: 26 maj–10 qershor 1999

Në javët e fundit të luftës, kur bombat e NATO-s binin mbi pozicionet serbe, mbi malin e Pashtrikut u zhvillua një nga përballjet vendimtare të çlirimit. Beteja e Pashtrikut ishte gishti i UÇK-së mbi terren, që e ndihmoi forcën ajrore të aleancës ta thyente qëndresën e fundit.

Pse ka rëndësi

• Beteja u zhvillua mbi malin e Pashtrikut, në kufirin Kosovë–Shqipëri, nga 26 maji deri rreth 9–10 qershor 1999; ofensiva e UÇK-së mbante emrin kod Operacioni Shigjeta dhe synonte marrjen e kufirit e spastrimin e njësive jugosllave.
• Sulmi nisi përgjatë një fronti rreth 16 kilometrash dhe u mbështet nga artileria e Ushtrisë Shqiptare e nga goditjet intensive ajrore të NATO-s, përfshirë sulmet e bombarduesve B-52; UÇK-ja arriti të marrë majën e Pashtrikut dhe shpatet veriore.
• Beteja pati humbje të rënda për UÇK-në dhe vlerësimi i saj strategjik mbetet i kontestuar — disa burime e lexojnë operacionin si dështim ndaj objektivit kryesor, dhe numri i luftëtarëve (deri ~5,000) luhatet sipas burimeve.

Beteja

Më 26 maj 1999, në orët e para të mëngjesit, forcat e UÇK-së nisën një ofensivë përgjatë një fronti rreth 16 kilometrash mbi malin e Pashtrikut, në kufirin mes Kosovës dhe Shqipërisë. Sulmi u mbështet nga artileria e Ushtrisë Shqiptare dhe nga goditjet ajrore të NATO-s. Brenda pak kohësh, luftëtarët shqiptarë pushtuan disa pika vëzhgimi e kulla roje jugosllave, duke shtrënguar pozicionet serbe në një nga sektorët më të nxehtë të frontit.

Krah për krah me NATO-n

Pashtriku u bë shembulli më i qartë i bashkëveprimit mes UÇK-së dhe NATO-s: forcat tokësore shqiptare angazhonin e fiksonin trupat serbe, ndërsa fuqia ajrore e aleancës i godiste ato. Lufta vazhdoi deri më 10 qershor 1999 — dita kur u nënshkrua marrëveshja që i dha fund luftës. Pashtriku qëndroi mes betejave të fundit e më të ashpra, dëshmi se çlirimi u fitua jo vetëm nga qielli, por edhe nga malet.

Domethënia

Bashkë me Kosharen, Pashtriku përbën epikën e frontit kufitar: vendi ku trojet shqiptare u bashkuan në luftë dhe ku rinia dha jetën në lartësitë e ftohta të malit. Ishte një betejë e fituar me gjak, që tregoi se liria e Kosovës nuk erdhi rastësisht — ajo u mbrojt pëllëmbë për pëllëmbë, deri në çastin e fundit.