Hamëz Jashari: bashkëthemelues i UÇK-së

Historia e mban mend si vëllanë — vëllanë e Adem Jasharit, rënë në të njëjtin oborr, në të njëjtin agim. Por Hamëz Jashari nuk ishte hije e askujt. Mësues nga formimi, njeri i fjalës dhe i vizatimit, ai bëri udhëtimin që e bëri tërë Drenica: nga rreshtat e Lidhjes Demokratike te malet e qëndresës së armatosur. Kur partia e Rugovës nuk e pranoi luftën si rrugë, ai dha dorëheqjen — dhe zgjodhi pushkën. Bashkëthemelues i Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës, ai ra më 7 mars 1998 duke mbrojtur shtëpinë e të parëve.

Pse ka rëndësi

• Hamëz Shaban Jashari lindi më 19 shkurt 1950 në Prekaz të Epërm, pesë vjet para të vëllait Adem; ishte djali i mësuesit Shaban Jashari, punoi në fabrikën e municionit në Skenderaj dhe merrej me shkrim, vizatim e teatër.
• Më 1989–90 udhëhoqi nëndegën e Lidhjes Demokratike të Kosovës në Skenderaj, por dha dorëheqjen kur u bind se rezistenca paqësore e Ibrahim Rugovës nuk do ta kthente autonominë e shkelur — dhe u bë një nga themeluesit e UÇK-së bashkë me Ademin.
• Ra më 7 mars 1998 gjatë rrethimit tri-ditor të kompleksit të Jasharëve në Prekaz, ku u vranë rreth 58 pjesëtarë të familjes — burra, gra dhe fëmijë.

Kush ishte

Hamëz Shaban Jashari lindi më 19 shkurt 1950 në Prekaz të Epërm, në zemër të Drenicës — pesë vjet para të vëllait, Ademit. Ishte djali i mësuesit Shaban Jashari, një emër që në fshat barazohej me dijen dhe me kujtesën kombëtare. Hamëzi e mbaroi filloren në fshat, të mesmen në Skenderaj dhe studimet në shkollën e lartë ekonomike. Punoi në fabrikën e municionit në Skenderaj, por shpirti i tij rrinte te arti: shkruante, vizatonte, luante në teatër dhe e donte muzikën — një burrë i Drenicës që e mbante kulturën po aq fort sa pushkën.

Si shumë shqiptarë të brezit të tij, Hamëzi e nisi rrugën politike te Lidhja Demokratike e Kosovës, ku u vu në krye të nëndegës së Skenderajt në fillimet e saj më 1989–90. Por kur u bind se rruga e rezistencës paqësore të Ibrahim Rugovës nuk do ta kthente autonominë e shkelur, ai dha dorëheqjen. Nuk ishte largim nga çështja — ishte kalim te një tjetër mjet i saj. Bashkë me të vëllanë Adem dhe me një bërthamë burrash të Drenicës, ai u bë një nga themeluesit e Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës, kur emri UÇK ende nuk i thoshte gjë botës.

Kronologjia

• 1950Lind në Prekaz të Epërm, Drenicë — djali i mësuesit Shaban Jashari.
• 1989–90Kryetar i nëndegës së LDK-së në Skenderaj.
• fillim '90Dorëheqje nga LDK-ja kur ajo nuk e pranon luftën si rrugë çlirimi.
• 1991→Veprimet e para të armatosura; ndër themeluesit e UÇK-së bashkë me Ademin.
• 5–7 Mars 1998Epopeja e Prekazit: rrethimi dhe rënia e familjes Jashari.

Epopeja e Prekazit (5–7 mars 1998)

Ajo që pushteti serb e mendoi si shtypje të një vatre rebele, u bë e kundërta: lajmi i Prekazit përshkoi Kosovën si zjarr, fshatra të tëra u ngritën dhe mijëra vetë u radhitën te UÇK-ja. Rënia e Hamëzit dhe e Ademit nuk e shoi qëndresën — e ndezi në shkallë kombëtare.

Trashëgimia

Hamëz Jashari prehet bashkë me familjen në Kompleksin Përkujtimor “Adem Jashari” në Prekaz, vend pelegrinazhi kombëtar. Emri i tij mban sot gjimnazin e Skenderajt dhe rrugë e institucione anembanë Kosovës. Në kujtesën e përbashkët ai qëndron si dëshmia se qëndresa e Drenicës nuk qe vepër e një njeriu të vetëm, por e një vëllazërie — ku besa ndaj vatrës dhe detyrimi ndaj fisit, kodi i vjetër që e mban bashkë shoqërinë malësore shqiptare, u kthye në vendim për të mos u larguar nga shtëpia kur erdhi ora.

Burimet: Human Rights Watch, Humanitarian Law Violations in Kosovo (1998); Libri i Kujtesës së Kosovës (Kosovo Memory Book, Fondi për të Drejtën Humanitare); Zyra e Kryeministrit të Kosovës (gjimnazi “Hamëz Jashari”, Skenderaj); të dhëna biografike të verifikuara nga regjistri publik. Ngjarjet e marsit 1998 janë trajtuar edhe në aktakuzat e TPNJ-së kundër zyrtarëve serbë.