Rubrika
Mesjeta Arbërore
Nga emri i parë 'Arbër' te principatat e mëdha — Topiajt, Balshajt, Muzakajt, Dukagjinët — Arbëria mesjetare midis Bizantit, Venedikut dhe ardhjes së osmanëve.
Ndiq këtë temë: RSS Buletini i mëngjesit
Miti i 'djepit serb': Kosova mesjetare e rilexuar
Pretendimi se Kosova është "djepi i Serbisë" nuk është histori, por mit i ndërtuar vonë: tetë shekuj dëshmojnë një tokë dardane, bizantine e bullgare shumë para se ndonjë mbret serb të hynte në të.
Fushë-Kosova 1389: çfarë thotë historia, çfarë thotë miti
Më 1389 në Fushë-Kosovë ranë dy sundimtarë dhe lindi një legjendë; midis faktit historik dhe mitit serb të Vidovdanit qëndron një e vërtetë e harruar — edhe arbërit ishin atje.
Arvanitët: arbërit që shkuan në Greqi
Që nga shekulli XIII deri në XVI, valë arbërish zbritën nga Arbanoni drejt jugut grek, mbollën Atikën, Beotinë e Peloponezin, dhe la atje gjuhën, emrin e gjakun e tyre.
Migrimet mesjetare: si u shpërnda populli arbër
Nga shekulli XIV deri në XVI, valë arbërish u përhapën në Greqi, Itali e Dalmaci — jo si arratisje e thjeshtë, por si dyndje që ridrejtoi gjeografinë e një populli.
Shkodra mesjetare dhe Statutet e saj
Nga kalaja e Rozafës deri te 279 kapitujt e Statuteve, Shkodra mesjetare ishte një qytet-republikë me ligj të shkruar, ku besa shqiptare hyri në kodikun europian.
Besa: fjala që vlen më shumë se jeta
Te shqiptarët fjala e dhënë është ligj: besa lidh njeriun, shtëpinë e brezat, ndal hakmarrjen, mbron mikun dhe, në mungesë shteti, mbajti gjallë një popull të tërë.
Kanuni i Lekë Dukagjinit: ligji i maleve
Kodi i pashkruar i Veriut shqiptar — 1.262 nene mbi besën, mikpritjen e gjakun — i atribuohet një princi mesjetar, por është shumë më i vjetër se ai.
Beteja e Savrës (1385): dera që u hap për osmanët në Arbëri
Më 18 shtator 1385, në fushën e Savrës pranë Lushnjës, ushtria e Balshës II u shpartallua nga osmanët — të ftuar nga vetë një zot arbëror. Atë ditë nisi koha e gjatë.
Qytetet mesjetare: Durrës, Krujë, Berat, Prizren
Katër kala mbi katër kodra: Durrësi i Egnatias, Kruja e Progonëve, Berati i bardhë i despotëve dhe Prizreni i karvaneve — qytetet ku u rrah zemra e Arbërisë mesjetare.
Kastriotët para Skënderbeut: zanafilla e një dere fisnike
Para se emri Kastrioti të bëhej yll mbi historinë e Evropës, ai ishte emri i dy fshatrave malorë mbi Dibër — dhe i një familjeje që u ngjit nga skamja te oborri i princave.
Dukagjinët dhe Kanuni i maleve
Dera e Dukagjinëve sundoi malet e veriut në shekujt XIV–XV dhe i dha emrin kodit më të famshëm të së drejtës zakonore shqiptare — Kanunit të Lekë Dukagjinit.
Muzakajt: fisnikëria e Myzeqesë
Nga fushat e Myzeqesë te oborri i despotit të Beratit, Muzakajt qenë një ndër derat e mëdha të Arbërisë — dhe na lanë librin e parë të mirëfilltë shqiptar.