Vol. I
Nr. 132
viti 2026 i pavarësisë
IX
Galeria e Figurave
Profil
Shqiptarë që formësuan kohën — nga antikiteti te sot. Figura të mëdha, zëra të heshtur, njerëz të bërë histori. Çdo portret me datë-lindje, origjinë dhe lidhjet me artikujt ku përmendet.
6 Maji — Gjergj Kastrioti: dita që Fan Noli i dha historisë shqiptare
Asnjë dokument i shekullit XV nuk e shënon me saktësi ditën e lindjes. Por Fan Noli e caktoi: 6 Maj — dita e Shën Gjinit, shënjtorit patronal të Gjergj Kastriotit.
histori
Albin Kurti: burri që nuk ndalet, as nga Beogradi, as nga Brukseli
Themelues i Vetëvendosjes dhe i burgosur i ish-Jugosllavisë, Albin Kurti ka ndërtuar karrierë politike duke i trajtuar Beogradin dhe Brukselin me të njëjtin dyshim të themeluar.
profil
Vjosa Osmani: kryetarja që e ndan vendin me kryeministrin
Pesë vjet prezidencë në konflikt të hapur me Kurtin. Çfarë lloj kryetareje zgjodhi të jetë — dhe çfarë i lë pasardhësit kur mandati i saj mbaron në prill 2026.
kosove
Rita Ora: çka mban një këngëtare nga një vend që e la një vjeç
Rita Sahatçiu-Ora ka 13 këngë në top-dhjetë britanik, një ambasadë nderi të Kosovës, dhe një performancë në dasmën e Thaçit. Çka i takon asaj — dhe çka na takon ne — të mos e ngarkojmë me peshën e diasporës.
profil
Dua Lipa: çka mund t'i kërkohet asaj — dhe çka jo
Ambasadore Nderi e Kosovës që në 2022, themeluese e Sunny Hill, zë publik për pavarësinë. Por pop-aktivizmi nuk është politikë. Ku është kufiri mes asaj që mund të bëjë një ariste — dhe asaj që duhet të bëjnë institucionet.
profil
Albulena Haxhiu: gruaja që mban shtetin pa qenë e zgjedhur
Që nga 4 prill 2026 ajo është Kryetare në mungesë e Kosovës — ministre e drejtësisë dy herë, kryetare e Kuvendit, motra e reformave të vetimit dhe konfiskimit. Çfarë ka ndërtuar dhe çfarë mban tani.
profil
Gjergj Kastrioti Skanderbeg — princi që nuk pranoi të heshtë
Njëzet e pesë vjet rezistencë kundër perandorisë më të fuqishme të epokës, një flamur që mbijetoi katër shekuj, dhe një emër që hyri në gjakun e çdo brezi shqiptar.
Adem Demaçi — njeriu që ua mohoi heshtjen edhe burgosësve edhe çlirimtarëve
Njëzet e tetë vjet në burgjet e Titos, Çmimi Saharov 1991, dorëheqja nga UÇK-ja në mars 1999. Demaçi ia mohoi heshtjen të gjithëve.
Kastriotët — familja që mbajti kombin pa atdhe
Nga malësia e Matit te dukatat e Galatinës: familja Kastrioti dha heroin kombëtar, qëndroi njëzet e pesë vjet kundër Mehmetit II dhe, pas rënies, transferoi linjën e vet në Italinë e Jugut — pa e humbur emrin.
Arianitët — fisnikëria që mbajti jugun dhe vulosi Lidhjen
Familja Arianiti: luftëtarët e parë kundër osmanëve, ndërtuesit e Lidhjes së Lezhës nëpërmjet martesave, dhe mbajtësit e trashëgimisë shqiptare në ekzilin napolitan e valencian.
Dukagjinët — Lekë Dukagjini, Kanuni, dhe dinastia që dha emrin një krahine
Shtëpia fisnike që zotëroi malësinë veriore (shek. XIV–XV), dha Lekë Dukagjinin dhe Kanunin e tij me 1,262 nene, dhe prodhoi madhvezirë osmanë deri në Aleppo e Stamboll — duke lënë emrin e saj mbi një krahinë.
Balshajtë — dinastia që mbajti Zetën dhe veriperëndimin shqiptar
Balshajtë ishin shtëpia fisnike që në shek. XIV–XV zotëroi Zetën, Shkodrën dhe Tivarin — Princi i Arbërisë para Skanderbegut, i njohur nga Sigismundi i Hungarisë si sundues shqiptar.