Trashëgimia
Traditat, folklori, gastronomia dhe muzika — pasuria që bartim.
-
Tomorri mbajti të njëjtin pelegrinazh ndërsa tri fe ndërruan mbi të
Kulti i majës në Tomorr i mbijetoi paganizmit, kishës dhe teqes — dhe një ndalimi shtetëror. E njëjta ngjitje gushti dëshmon një trashëgimi shqiptare më të vjetër se fetë që u shtresuan mbi të.
-
Kumbaria e flokëve lidhte në farefis një shtëpi katolike me një myslimane
Kanuni njeh tri kumbari: të pagëzimit, të kunorës dhe të flokëve. Vetëm e treta rrinte jashtë kishës — dhe pikërisht prandaj ishte e vetmja që mund të bënte farefis një shtëpi katolike me një myslimane, brez pas brezi.
-
Qilimi shqiptar: shqiponja e endur në lesh dhe vekët që i shkatërroi lufta
Nga Prizreni te Kruja, gratë endnin në vek një gjuhë të tërë motivesh — shqiponja, rombi «me topa», zhaba, mihrabi. Në Suharekë vekët u shkatërruan në 1998–99; në Zhupë ende endin.
-
Ura e Zogut: monumenti i rrezikuar që lidhi Shqipërinë e Veriut me Jugun
Ura e Zogut, porta historike ndër Shqipërinë qendrore dhe veriore, rrezikohet të prishëj pas investimi 55 mln lekë — aktivistët kërkojnë auditim dhe transparencë.
-
Kapan Han: hani i mesjetës që Shkupi po përpiqet ta ringjallë
Kryetari i Shkupit premton të ringjallë Kapan Hanin, karavanserain e shek. XV të ndërtuar nga Isa-Beg Isakoviqi, duke kërkuar kompetencat nga qeveria qendore.
-
Folkloristika shqiptare: kur kujtesa gojore sfidon vërtetësinë
Koha raporton nga Java e 17-të e Albanologjisë në Prishtinë: sa i besohet rrëfimit gojor dhe si e kthejnë institucionet kujtesën në dokument.
-
Novobërda: kalaja mbi argjend që u bë qyteti më i pasur i Kosovës mesjetare
Nga miniera e argjendit e arit doli një qytet-kala që në shekujt XIV–XV bënte monedha të vetat dhe tërhiqte minatorë saksonë e tregtarë raguzanë — derisa ra pas rrethimit osman të 1455-s.
-
Festivali Folklorik i Gjirokastrës: lindi për një ditëlindje, mbijetoi regjimin
Nga 8 tetori 1968 deri më 1 korrik 2023, kalaja e Gjirokastrës ka mbledhur çdo rreth pesë vjet rapsodët, valltarët dhe iso-polifoninë e trojeve shqiptare — dhe u bë arkivi më i madh i performancës popullore që kemi.
-
Xhamia e Sinan Pashës: kupola që sundon Prizrenin prej katër shekujsh
E ndërtuar rreth vitit 1615 mbi bregun e Lumbardhit, ajo mbetet një nga monumentet më madhështore osmane në Kosovë — dhe silueta që përcakton qytetin-muze të Prizrenit.
-
Mozaiku i Tiranës: 1800 vjet histori nën pallatet e bllokut «Partizani»
Zbuluar më 1972 gjatë ndërtimit të pallateve, vila romake e shekullit III me dysheme mozaiku është sot i vetmi monument arkeologjik i Tiranës — me rreth 40% më shumë vizitorë pas restaurimit, sipas ATSH-së.