Rubrika

ilirët

Ndiq këtë temë: RSS Buletini i mëngjesit

Apolonia: qyteti i dijes në brigjet ilire

Themeluar rreth vitit 588 p.e.s. mbi Vjosë, Apolonia u bë port tregtar, qendër filozofike dhe vendi ku i riu Oktavian mësoi se Cezari ishte vrarë.

Toponimet ilire: emrat që mbijetuan

Shkodra, Lezha, Durrësi, Drini, Mati — emra që rrodhën nga goja ilire deri te jona, dëshmi e gjallë e një populli që nuk u shkëput kurrë nga toka e vet.

Gjuha ilire dhe vijimësia me shqipen

Shqipja është bijë e një gjuhe paleoballkanike; hipoteza ilire mbetet më e fortë gjeografikisht se gjuhësisht, ndaj duhet mbajtur me krenari por edhe me ndershmëri.

Besimi dhe kultet e ilirëve

Ilirët nuk lanë tempuj të mëdhenj as kanun të shkruar feje; besimin e tyre e rrëfejnë emrat, monedhat dhe pllakat e shenjta — dielli, gjarpri, qielli dhe një varg perëndish krahinore që mbijetuan deri në folklorin shqiptar.

Dardanët: ilirët e Kosovës dhe të Dardanisë

Nga mbreti Bardhyl deri te Justiniani, Dardania — toka e ilirëve që mban emrin e dardhës — qe një ndër shtetet më të fuqishme ilire dhe djepi i Kosovës antike.

Mbretëria Ilire: shteti i parë i trojeve

Nga Bardhyli te Genti, mbretëria ilire qe forma e parë e shtetit në trojet tona — fuqi tokësore e detare që ndaloi Maqedoninë dhe sfidoi Romën para se të binte në Shkodër.

Ilirët: paraardhësit e shqiptarëve

Nga bregu i Adriatikut deri te Mali Sharr, ilirët qenë populli i parë i njohur i trojeve tona — dhe, sipas studimit më të peshuar, paraardhësit e drejtpërdrejtë të shqiptarëve.

Taulantët dhe fiset e mëdha ilire

Nga Taulantët e bregut të Durrësit te Ardianët, Dardanët e Autariatët, harta fisnore e Ilirisë rrëfen një popull të vetëm të ndarë në mbretëri që sfiduan Maqedoninë e Romën.

Luftërat iliro-romake

Në gjysmë shekulli, nga 229 deri më 168 para erës sonë, Roma e theu mbretërinë ilire në tri luftëra — një rrëfim për fuqi, tradhti dhe rënien e shtetit të parë të trojeve tona.

Shkodra, kryeqyteti i mbretërisë ilire

Mbi kodrën ku takohen Buna e Drini, fisi i labeatëve ngriti Skodrën — kryeqytetin e fundit ilir, qytetin që preu monedha, mbajti mbretër dhe ra para Romës në vitin 168 p.e.s.

Genti: mbreti i fundit ilir

I biri i Pleuratit, Genti e mbylli historinë e pavarur të mbretërisë ilire në Shkodër, i mundur nga Roma në njëzet ditë rreth vitit 168 p.e.s.

Teuta, mbretëresha që sfidoi Romën

Mbretëresha ilire Teuta, e veja e Agronit, mbajti për pak vite Adriatikun nën flamurin e saj dhe u bë gruaja e parë që Roma e detyrua ta njihte si kundërshtare në luftë.