Mustafa Canka zbardh tri sulmet e Venedikut mbi Ulqin
Studiuesi Mustafa Canka sjell detajet e betejave dramatike të viteve 1663 dhe 1696, ku mbrojtësit ulqinakë përballuan rrethimet e ushtrisë venedikase.
ULQIN — Republika e Venedikut ndërmori tri sulme ushtarake kundër qytetit të Ulqinit gjatë shekullit XVII, në kuadër të përplasjeve të njëpasnjëshme me Perandorinë Osmane për kontrollin e Adriatikut. Publikimi i ri nga publicisti dhe gazetari Mustafa Canka sjell në vëmendje përpjekjet e flotës venedikase për shkatërrimin e varoshit dhe pushtimin e Kalasë së Ulqinit.
Më 2 prill 1663, flota venedikase zbarkoi në brigjet e Ulqinit me 800 kaçakë nga Boka, Perasti e Pashtroviqët, si dhe 1 200 mercenarë. Pas një beteje tetë-orëshe, ata pushtuan dhe dogjën Nënkalanë, duke shkatërruar 300 shtëpi, magazina mallrash, armë dhe anije, por dështuan të merrnin Kalanë pasi dështoi shpërthimi i portës jugore.
Humbja e Kretës në Luftën e Kandias rëndoi gjendjen financiare të Venedikut, duke e detyruar t'i kthehej tregtisë përmes porteve shqiptare. Në vitin 1680, bailiu Morozini shkruante se gjendja shtetërore mund të përshkruhej me lot, ndërsa pasojat e tërmetit të vitit 1667 në Dubrovnik caktuan një periudhë dobësimi të mëtejshëm në të gjithë rajonin adriatik.
Pas disfatës osmane para Vjenës më 1683, Austria, Venediku dhe Polonia formuan Lidhjen e Shenjtë, duke nisur Luftën e Parë të Moresë. Për to parandaluar rënien e qyteteve bregdetare, sulltan Sulejmani II urdhëroi në mars 1688 esnafët e Beratit dhe mbrojtësit e Shkodrës që t'u vinin menjëherë në ndihmë Ulqinit, Tivarit dhe Lezhës.
Më 9 gusht 1696, flota venedikase nën komandën e Daniele Dolfino rrethoi Ulqinin me 12 000 ushtarë, duke përfshirë pesë mijë morlakë nga Zara. Mbrojtja e qytetit udhëhiqej nga Hajdar Karaminxhoja dhe vëllai i tij Mustafa, me banorët vendas që u përballën me shkatërrimin e shpejtë të varoshit dhe djegien e ndërtesave.
Përforcimet prej 8 000 ushtarësh nga Shqipëria, Podgorica, Tivari dhe Kraja mbërritën më 22 gusht nën drejtimin e Omer Pashës dhe Ali Pashës. Pavarësisht bombardimeve të vazhdueshme dhe tërheqjes së forcave ndihmëse pas luftimeve të ashpra, mbrojtësit ulqinakë deklaruan se do të luftonin deri në frymën e fundit.
Burim: Ulcinj info
— Redaksia ZHURMA
