Lajme 4 Gusht 2026

Sali Berisha: nga kardiologu në Tiranë, kryetari i përhershëm i PD-së

Sali Berisha, kardiologu nga Viçidoli që u bë president dhe kryeministër i Shqipërisë, rikthehet në krye të PD-së me 95 përqind të votave në moshën 80 vjeç, duke u mbajtur si figura më e polarizueshme e politikës pas komunizmit.

Redaksia ZHURMA 14:06 Përditësuar 07:18 5 min lexim

Sali Berisha: nga kardiologu në Tiranë, kryetari i përhershëm i PD-së — FOTO · Foto: European People's Party / Wikimedia Commons Arkivi ZHURMA

Sali Berisha u zgjodh përsëri kryetar të Partisë Demokratike në maj 2026, duke marrë 95 për qind të votave në një proces ku pesë kandidatë u skualifikuan dhe mbi 12 mijë anëtarë bojkotuan, sipas javanews.al. "Shoku Sali" doli në garë me rivalin e vet më të rrezikshëm — Sali Berishën — dhe arriti ta mposhtë atë, si shkruan javanews.al, në një ritëm që të kujton metodat e votimeve alla-enveriste ku rezultati dihet para se të shtypet fleta e votimit. Berisha, i lindur më 15 tetor 1944 në Viçidol të Tropojës (sq.wikipedia.org), ka qenë gjithmonë një figurë e polarizueshme: një kardiolog që u bë kryeministër, president dhe sot, në moshën 80 vjeç, ende udhëheq një parti që nuk arriti të ndërtojë identitet përtej tij.

Pse ka rëndësi

Berisha është i vetmi politikan shqiptar që ka shërbyer si president dhe kryeministër pas rënies së komunizmit, duke udhëhequr Partinë Demokratike pothuajse pa ndërprerje që nga themelimi i saj në 1990 (sq.wikipedia.org, en.wikipedia.org).
Në 2025, Berisha u akuzua formalisht për korrupsion në lidhje me privatizimin e kompleksit sportiv Partizani dhe procesi i tij filloi në korrik të atij viti, ndërsa qeveria e tij në 2005–2013 përfshiu hyrjen në NATO dhe nënshkrimin e Marrëveshjes së Stabilizimit me BE-në (en.wikipedia.org).
Rikthimi i tij në krye të PD-së pas shpalljes së tij «non grata» nga Departamenti i Shtetit amerikan në 2021, në një ndarje të brendshme të dhunshme dhe mposhtja e rivalëve me përqindje të lartë votash ka riactivuar debatin në Shqipëri: a mund të ekzistojë opozitë e vërtetë kur kryetari i saj mban poshtë çdo sfidë të brendshme (javanews.al, politiko.al).

Fillimet dhe karrija mjekësore

Berisha ka mbaruar mjekësinë në Universitetin e Tiranës në vitin 1967, specializuar në kardiologji. Në vitin 1978 mori një bursë nëntëmujore nga UNESCO për studime në Paris, ku drejtoi një program kërkimor për hemodinamikë. Në vitet 1980 u emërua profesor në Universitetin e Tiranës dhe publikoi libra studimorë në fushën e kardiologjisë, sipas sq.wikipedia.org. Në vitin 1986 u zgjodh anëtar i Komitetit Evropian për Kërkime Mjekësore me qendrën në Kopenhagë, dhe më 1989 mori titullin Profesor nga universiteti (sq.wikipedia.org).

Rënia e komunizmit dhe themelimi i PD-së

Gjatë viteve 1989–1990, Berisha u bë një nga zërat kryesorë kundër regjimit komunist. Në tetor 1989, në një intervistë me Televizionin Shqiptar, ai kërkoi një program të gjerë liberalizimi, por intervista nuk u transmetua (sq.wikipedia.org). Në dhjetor 1990, pas demonstratave studentore, u bë një nga themeluesit e Partisë Demokratike, partia e parë antikomuniste e ligjshme pas rënies së sundimit njëpartiak. U zgjodh kryetar i saj i parë dhe deputet në 1991 për Kavajën (en.wikipedia.org).

Presidenti i parë i zgjedhur demokratikisht (1992–1997)

Pas fitores së DP-së në zgjedhjet e 1992-s, Berisha u bë presidenti i dytë i Shqipërisë dhe i pari i zgjedhur nga parlamenti i dalë nga zgjedhjet e lira pas rënies së komunizmit, sipas sq.wikipedia.org. Gjatë mandatit, Shqipëria u hap ndaj perëndimit: u bë anëtare e Këshillit të Evropës në 1995, nënshkroi Marrëveshjen për Paqe dhe Partneritet në 1993 dhe vendosi bashkëpunim të ngushtë me BE-në dhe SHBA-në (sq.wikipedia.org, en.wikipedia.org). Të gjitha ligjet e diktaturës komuniste u zëvendësuan me ligje të reja të standardeve evropiane dhe u krijuan institucione të reja si Gjykata Kushtetuese dhe Këshilli i Lartë i Drejtësisë (sq.wikipedia.org). Por rënia e skemave piramidale në vitin 1996 çoi në demonstrata masive dhe në vitin 1997 Berisha u detyrua të dekretonte zgjedhje të paraqekshme, që i humbi opozitës, duke dhënë dorëheqje në korrik 1997 (en.wikipedia.org).

Kryeministër (2005–2013)

Pas tetë vitesh në opozitë, Berisha u kthye në pushtet si kryeministër pas fitores në zgjedhjet e 2005-s. Qeveria e tij shënoi arritje të rëndësishme ndërkombëtare: nënshkrimin dhe hyrjen në fuqi të Marrëveshjes së Stabilizimit dhe Asociimit me BE-në, anëtarësimin në NATO në 2009, ndërtimin e autostradës Durrës-Kukës dhe vizën pa vizë për qytetarët shqiptarë në zonën Schengen nga fundi i vitit 2010 (en.wikipedia.org). Qeveria u shoqërua edhe me skandale të rënda: shpërthimet e Gërdecit në 2008, ku 26 njerëz humbën jetën në një vend qëndrimi municionesh, dhe vrasjet e 21 janarit 2011, kur katër protestues të opozitës u qëlluan nga forcat shtetërore pranë zyrës së kryeministrit (en.wikipedia.org).

Procesi gjyqësor dhe kthimi në krye të PD-së

Pas humbjes në zgjedhjet e 2013-s, Berisha dha dorëheqje si kryetar i partisë por mbeti deputet. Në 2021, Shteti i Bashkuar e përcaktoi atë zyrtarisht për përfshirje të supozuar në "korrupsion të rëndë" gjatë qeverisjes së tij si kryeministër, sipas en.wikipedia.org. Në 2022, ai tha se i kishte ndalur hyrjen në Mbretërinë e Bashkuar mbi lidhje të supozuara me krim të organizuar, por Komisioni i Apelave të Imigracionit e hodhi poshtë apelun e tij në 2024 (en.wikipedia.org). Në shtator 2024, prokurorët shqiptarë e akuzuan formalisht për korrupsion në lidhje me privatizimin dhe rizhvillimin e ish-kompleksit sportiv Partizani, dhe procesi i tij filloi në korrik 2025 (en.wikipedia.org).

Sipas politiko.al, libëri i autorit Malltezi — "The Political Process Against the Opposition Leader in Albania: 35 Falsifications of a Political Prosecution" — argumenton se procedimi penal ndaj Berishës është ndërtuar mbi baza politike dhe jo juridike, duke paraqitur dokumente zyrtare që datojnë nga viti 1935 deri në 2009. Berisha e refuzon të gjithë akuzat dhe i quan ato politike (politiko.al).

Rikthimi në krye të partisë së vet

Berisha u rikthye në krye të Partisë Demokratike pas një ndarjeje të brendshme të dhunshme pas përcaktimit të tij nga Departamenti i Shtetit të SHBA-së në 2021. Në zgjedhjet parlamentare të 2025-s, ai udhëhoqi Aleancën për Shqipërinë e Madhe, që fitoi 50 nga 140 ulëset dhe mbeti në opozitë (en.wikipedia.org). Rikthimi i tij në krye të PD-së në maj 2026, me 95 përqind të votave, ka rritur polemikat: javanews.al raporton se Berisha shkarkoi pesë kandidatë që guxuan të sfidojnë, duke thënë se "vota e tyre do të mbahet shënim" — një deklarata që i kujton mbledhjet e ish-Byrosë Politike, ku çdo hezitim analizohej për "devijim ideologjik" (javanews.al). Në të njëjtën kohë, mbi 12 mijë anëtarë bojkotuan procesin, dhe Berisha mori 17 mijë vota më pak se Lulzim Basha në ditët e tij më të këqija në vitin 2017, sipas javanews.al (javanews.al).

Ylli Manjani shkruan te javanews.al se debati "pse" apo "si" u rizgjodh Berisha në krye të partisë është debat bosh, sepse PD është Berisha — parti që nuk arriti kurrë të ndërtojë identitet përtej liderit të saj. "Sot PD është jo 36, por 83 vjeç," shkruan Manjani, duke u referuar moshes biologjike të Berishës, jo të partisë (javanews.al).

Burimet:

— Redaksia ZHURMA