Vëzhgues rusë nga GRU dhe senatërs sanksionuar të përfshirë në zgjedhjet e Bosnjës

Zgjedhjet e përgjithshme në Bosnje dhe Hercegovinë, të caktuara për 4 tetor, do të kryhen nën vëzhgimin e një liste të veçantë të vëzhguesve rusë, e cila përfshin figura me lidhje të drejtpërdrejta me aparatin e sigurisë ruse dhe sanksione ndërkombëtare. Sipas informacioneve të paraqitura nga Radio Evropa e Lirë, një senatore nën sanksionet e Perëndimit dhe një ish-oficer i shërbimit të inteligjencës ushtarake, GRU, do të jenë në mesin e këtyre vëzhguesve. Kjo pjesëmarrje vjen në kontekstin e dyshimeve për ndikimin rus në Ballkanin Perëndimor, duke rritur tensionet diplomatike rreth procesit zgjedhor në rajon.

Në qendër të vëmendjes është Elena Afanaseva, senatore nga rajoni i Orenburgut. Ajo është sanksionuar nga Bashkimi Evropian, Shtetet e Bashkuara dhe Britania e Madhe, pasqyrë e marrëdhënieve të ngushta diplomatike me Moskën. Arbëria politike e saj është lidhur me mbështetjen e njohjes nga Rusia të territoreve separatiste në Ukrainë, veprim që ka aktivizuar mekanizmat e sanksioneve perëndimore ndaj saj. Anëtarësia e saj në misionin vëzhgues në Bosnje dhe Hercegovinë konsiderohet si një shenjë e dyfishtë e ndjekjes së procesit zgjedhor dhe e pranisë simbolike të politikës ruse në rajon.

Ankën e vëzhguesve rusë përbëhet gjithashtu nga Aleksej Kondratjev. Sipas një hulumtimi të mëhershëm të kryer nga Radio Evropa e Lirë, ai lidhet me Redutin, një organizatë private ushtarake ruse. Kjo strukturë përfshin së paku 20 formacione të ndryshme të armatosura dhe konsiderohet të lidhur ngushtë me GRU-në. Prezenca e një figure me këtë profil karrierë ushtare dhe inteligjence në një mision diplomatik-zgjedhorek rrit shqetësimet e vëzhguesve të pavarur.

Këto figura bëhen pjesë e listës me pesë persona të propozuar për vëzhgimin e zgjedhjeve nga Këshilli i Federatës Ruse, njohur si Dhoma e Lartë e Parlamentit rus. Këshilli i Federatës kryhet nga Valentina Matvijenko, e cila ndodhet gjithashtu nën sanksione amerikane dhe evropiane që nga viti 2014, për shkak të mbështetjes së politikës ruse ndaj Ukrainës. Përveç Afanasevës dhe Kondratjevit, në mesin e këtij grupi të propozuar nga Këshilli i Federatës janë edhe Vasilij Popov, Ana Kocherova dhe Vladimir Morozov.

Procedurat zyrtare janë finalizuar nga organet kompetente lokale. Komisioni Qendror i Zgjedhjeve i Bosnje dhe Hercegovinës miratoi një total prej 20 vëzhguesve rusë për zgjedhjet e caktuara për tetor. Nga ky numër, 15 vëzhgues u akredituan me kërkesë të drejtdërjtë të Ambasadës së Rusisë në Bosnje dhe Hercegovinë, ndërsa pesë vëzhgues të tjerë u propozuan vetëm nga Këshilli i Federatës Ruse. Ky ndarje institucionale e vëzhguesve pasqyron dy kanale paralele të përfshirjes ruse: njërinë administrativ-diplomatik dhe tjetrin legjislativ-politik.

Reagimet ndaj kësaj kompozite vazhdojnë të jenë të forta në mbrapshtinë e mbivendosmave të sigurisë. Institucionet amerikane dhe evropiane janë paralajmëruar për aktivitete të Rusisë në Ballkanin Perëndimor. Për ndikimin rus në rajon u diskutua së voni edhe gjatë një seance dëgjimore në Kongresin amerikan, ku theksoi rreziku i ndërhyrjeve të palave të treta. Në paralajmërimin e OSBE-jë, organisationi paralajmëroi se gjatë vëzhgimit të zgjedhjeve në Bosnje dhe Hercegovinë do t'i kushtojë vëmendje edhe ndërhyrjes së mundshme të huaj dhe dezinformimit. Ish-anëtari i KQZ-së dhe anëtari i organizatës «Pod lupom», e cila monitoron zgjedhjet në Bosnje dhe Hercegovinë, Vehid Shehiq, komentoj situatën duke theksuar rëndësinë e transparencës në mënyrë që të гарантиohet besueshmëria e procesit zgjedhor në përkundër pranisë së aktorëve të huaj me interesa të dukshme gjeopolitike.

Burimet: Gazeta Dukagjini; Zhurnal.mk; Bota Sot; Illyria (NY, SHBA) (klaster 4 outlets).