Festa e Abetares: 14 vjet manifestim, ende me pengesa kufitare

MITROVICË — Në palestrën e sportit "Minatori" të Mitrovicës së Jugut, nxënësit e klasave të para u mblodhën më 1 qershor për manifestimin tradicional "Festa e Abetares", organizuar nga Ministria e Arsimit dhe Shkencës e Kosovës. Fëmijë nga Kosova, Shqipëria dhe Maqedonia e Veriut recituan, kënduan dhe prezantuan programe artistike — por përfaqësuesit e Luginës së Preshevës munguan, të bllokuar nga procedurat kufitare.

Pse ka rëndësi

• "Festa e Abetares" u mbajt më 1 qershor në palestrën "Minatori" të Mitrovicës së Jugut, në edicionin e saj të 14-të.
• Manifestimi nisi në vitin 2012, në 100-vjetorin e Pavarësisë, dhe atëherë u hap edhe Abetarja e parë e përbashkët mes Kosovës dhe Shqipërisë.
• Këtë vit përfaqësuesit e Luginës së Preshevës munguan: nuk arritën të merrnin leje kalimi kufiri.
• Kosova dhe Shqipëria prezantuan secila Abetaren e vet "unike" — shenjë se projekti i përbashkët i vitit 2012 nuk ka pasur vazhdimësi institucionale.

Ky është viti i 14-të i këtij manifestimi, siç njoftoi kryetari i Këshillit Organizativ në kuadër të MASh-it, Avni Rexha, për Telegrafin. Sipas tij, aktiviteti ka nisur në vitin 2012, në përvjetorin e 100-vjetorit të Pavarësisë së Shqipërisë, dhe që atëherë është hapur edhe Abetarja e parë e përbashkët mes Kosovës dhe Shqipërisë. Rexha theksoi se që nga fillimi janë përfshirë trevat shqiptare jashtë kufijve të Kosovës, por këtë vit përfaqësuesit e Luginës së Preshevës nuk arritën të merrnin leje kalimi kufiri, Botasot raporton.

Kryetari i komunës së Mitrovicës së Jugut, Faton Peci, mbajti një fjalim ku iu drejtua fëmijëve si "e sotmja dhe e ardhmja jonë". Sipas Botasotit, Peci tha: "Sot ju nuk jeni më vetëm dëgjues, por edhe lexues të vegjël që po hidhni një hap të madh drejt të ardhmes së ndritur." Ai shtoi se fëmijët "do ta bëjnë vendin tonë edhe më të mirë sesa që e kemi arritur ne deri më tash". Për Telegrafin, Peci e cilësoi Mitrovicën "zemra e Kosovës" dhe fëmijët "shpirti i një kombi".

Përfaqësuesi i Ministrisë së Arsimit dhe Sportit të Shqipërisë, Shkëlqim Akllaj, foli për rëndësinë e gjuhës shqipe në kontekst të sotëm politik. Sipas Botasotit, Ai tha se "akoma edhe sot ka njerëz të cilët kanë marrë lapsin për të shkruar, herë pas here nxjerrin kokën për ta ulur dhe për ta minimizuar këtë gjuhë". Akllaj e lidhi festën me "vitin jubilar" dhe faktin që Kosova prezanton Abetaren e saj "unike" krah asaj shqiptare — një formulim që nënkupton distancim nga çdo projekt i përbashkët aktual i teksteve mësimore.

Përfaqësuesja e Ministrisë së Arsimit nga Maqedonia e Veriut, Mjellma Gashi, përgëzoi nxënësit për angazhimin, ndërsa Telegrafi shënon se ajo theksoi se "fëmijët janë e ardhmja e shoqërisë". Në përmbyllje të manifestimit u ndanë mirënjohje për shkollat pjesëmarrëse dhe u përcoll mesazhi për rëndësinë e leximit "brez pas brezi".

Manifestimi zhvillohet në një kohë kur bashkëpunimi arsimor ndërmjet Prishtinës dhe Tiranës mbetet i fragmentuar. Abetarja e përbashkët e vitit 2012, e promovuar nga Rexha si arritje, nuk ka pasur vazhdimësi institucionale të qartë — secila palë zhvillon tekstet e veta, siç e dëshmon prezantimi i dy Abetarëve "unike" në Mitrovicë. Mungesa e përfaqësuesve të Preshevës, e shpjeguar me arsye burokratike, hap pyetje për qëndrueshmërinë e retorikës "mbarëkombëtare" kur kufijtë administrativë vazhdojnë të filtrojnë pjesëmarrjen.

Burimet:

• Botasot — fjalimet e Pecit, Rexhës dhe Akllajt; mungesa e përfaqësuesve të Preshevës
• Telegrafi — pjesëmarrja e institucioneve nga Kosova, Shqipëria dhe Maqedonia e Veriut; programi artistik
• Botasot — detajet organizative të manifestimit në palestrën "Minatori"

— Redaksia ZHURMA