Lodhja, dhimbja e kokës dhe dëshira për të kripura shpesh janë thjesht etje

Është ora tre pasdite. Koka të rëndon, mendja të ikën dhe papritur po të hahet diçka e kripur. Përpara se ta fajësosh punën, gjumin apo vapën, provo diçka më të thjeshtë: një gotë ujë. Sipas hulumtimeve që citon vizionplus.tv, rreth 40–50 për qind e njerëzve nuk pinë ujë të mjaftueshëm çdo ditë — dhe shumica nuk e vënë re, sepse dehidratimi rrallë paraqitet si etje e pastër. Trupi e kërkon ujin në mënyra më të heshtura: përmes energjisë, humorit dhe përqendrimit.

Pse ka rëndësi

• Sipas hulumtimeve të cituara nga vizionplus.tv, 40–50% e njerëzve nuk pinë ujë të mjaftueshëm çdo ditë dhe shpesh nuk i njohin shenjat e dehidratimit.
• Edhe dehidratimi i lehtë ndikon në qarkullimin dhe oksigjenimin e trurit — kjo përkthehet në dhimbje koke dhe vështirësi përqendrimi, sipas studimeve që përmend vizionplus.tv.
• Në ditët e nxehta trupi humbet më shumë lëngje përmes djersitjes, ndaj nevoja për hidratim rritet pikërisht në korrik e gusht, shkruan rtv21.tv.

Shenjat që s'i lidhim me ujin

vizionplus.tv rendit disa sinjale që zakonisht i shpjegojmë me gjithçka tjetër përveç ujit. Dëshira e papritur për ushqime të kripura, për shembull, mund të jetë përpjekja e trupit për të balancuar natriumin dhe elektrolitet. Në listë hyjnë edhe lodhja pa arsye të dukshme, "mjegulla" mendore — të menduarit më ngadalë, kujtesa më e ngathët — dhe dhimbjet e kokës, të cilat sipas studimeve që citon i njëjti artikull mund të shkaktohen ose të përkeqësohen edhe nga dehidratimi i lehtë. Te sportistët e fundjavës shtohen dy shenja të tjera: rikuperimi i ngadaltë pas stërvitjes dhe ngërçet muskulore, që lidhen edhe me transportin e mineraleve si magnezi dhe kaliumi. Mesazhi praktik është i thjeshtë: kur shfaqet njëra nga këto, gota e ujit është hapi i parë — më i lirë se kafeja e radhës apo ilaçi kundër dhimbjes.

Pjata që të hidraton

Uji nuk është i vetmi burim lëngjesh. rtv21.tv dhe Almakos rendisin të njëjtën pesëshe frutash vere me 90–95 për qind ujë, që në korrik i gjen në çdo treg nga Prishtina në Tiranë, Shkup e deri te dyqanet e diasporës: shalqiri (92% ujë, rreth 45 kalori një copë e prerë në kubikë, me vitamina A, B, C, magnez, kalium dhe likopen), luleshtrydhet (92% ujë dhe burim i shkëlqyer i vitaminës C), kastraveci (95% ujë — kampioni i listës, me vitaminë K), pjeshka (90% ujë) dhe pjepri (rreth 90% ujë, me vitaminë C dhe beta-karoten që mbështesin sistemin imunitar). Të dyja mediat theksojnë të njëjtën gjë: frutat ndihmojnë, por uji mbetet zgjedhja kryesore.

Qumështi, "pija sportive" e nënvlerësuar

Këtu vjen kthesa më interesante e sintezës. Telegrafi shkruan se një numër në rritje studimesh tregon që në situata të caktuara qumështi të mban të hidratuar më gjatë se uji: qumështi me pak yndyrë përmban elektrolite, proteina dhe karbohidrate, të cilat ngadalësojnë zbrazjen e stomakut dhe ulin shpejtësinë me të cilën trupi e nxjerr lëngun në urinë. Por ka një "por" të rëndësishëm. "Fakti që diçka hidraton më mirë nuk do të thotë se është gjithmonë një opsion më i mirë për çdo situatë", i tha Health nutricionistja Angel Planells nga Seattle, e cituar nga Telegrafi — uji mbetet standardi i artë për nevojat e përditshme, sidomos nëse nuk do kalori shtesë dhe nuk po humb shumë elektrolite me djersitje. Nutricionistja sportive Lena Beal, po sipas Telegrafit, e rekomandon qumështin pas stërvitjeve të moderuara deri të forta: rikthen lëngjet, jep proteina për muskujt dhe karbohidrate për rezervat e glikogjenit. Kujdes vetëm me kohën — gjatë vetë stërvitjes qumështi mund të shkaktojë probleme me tretjen, ndaj vlen vetëm pas saj.

Tri gjëra për këtë javë

• Mbaj në frigorifer një pjatë me shalqi ose kastravec të prerë. Një copë shalqi ka vetëm rreth 45 kalori, sipas rtv21.tv — zëvendësim i lirë sezonal për çdo snack të paketuar.
• Pas stërvitjes së fortë, provo një gotë qumësht me pak yndyrë në vend të pijeve sportive: sipas Telegrafit, jep njëkohësisht lëngje, proteina dhe karbohidrate.
• Bëje ujin reagimin e parë ndaj dhimbjes së kokës, lodhjes së pasdites apo dëshirës së papritur për të kripura — shenjat që rendit vizionplus.tv shpesh zgjidhen me një gotë, jo me ilaç.

Dhe një sqarim që burimet e bëjnë të lehtë: për t'u hidratuar nuk të duhet asnjë "ujë detoks", shtesë e shtrenjtë apo produkt mrekullie. Gjithçka në këtë sintezë mbështetet te tri gjëra që i ke në dorë — uji, frutat e sezonit dhe, në raste të veçanta pas sportit, një gotë qumësht.

Lexo edhe: Sa ujë duhet të pimë vërtet gjatë vapës? · Krem dielli: një gotë për trupin, rimbushje çdo dy orë · Kafeja dhe shëndeti: nga melanoma te migrena

Burimet:

• vizionplus.tv — shenjat e heshtura të dehidratimit dhe shifra 40–50% e njerëzve që nuk pinë ujë të mjaftueshëm
• rtv21.tv — pesë frutat me 90–95% ujë për ditët e nxehta
• Almakos — frutat hidratuese të verës dhe vlerat e tyre ushqyese
• Telegrafi — kur qumështi hidraton më gjatë se uji, me nutricionistet Angel Planells dhe Lena Beal
• IndeksOnline — perimet në dietën ditore kundër diabetit

— Redaksia ZHURMA