IKShPK: 269 raste me fruth në Kosovë, thirrje për vaksinim

Gjatë periudhës nga 16 prilli deri më 1 nëntor 2026, në Kosovë janë konfirmuar gjithsej 269 raste me fruth, ndërsa vetëm gjatë javës së fundit janë regjistruar 27 raste të reja, sipas të dhënave të Institutit Kombëtar të Shëndetësisë Publike të Kosovës. Rritja e numrit të të prekurve ka ngritur alarmin te organizatat vendore, të cilat u kanë bërë thirrje publike kujdestarëve dhe prindërve që të respektojnë orarin e rregullt të imunizimit.

Ky zhvillim vjen pas një rënieje të vazhdueshme të mbulueshmërisë me dozën e parë të vaksinës kundër fruthit, shytave dhe rubeolës, e njohur ndryshe si MMR. Sipas njoftimeve zyrtare, shkalla e vaksinimit ka rënë nga 95 për qind në vitin 2019 në 89 për qind gjatë vitit 2024, ndërsa në vitin 2025 ka rënë tutje në 82 për qind, duke lënë një hapësirë të madhe për përhapjen e sëmundjeve ngjitëse.

Koalicioni i OJQ-ve për Mbrojtjen e Fëmijëve, Aksioni për Nëna dhe Fëmijë, Shoqata për të Drejtat e Pacientëve në Kosovë dhe Instituti i Evropës Juglindore për Politika Shëndetësore dhe Sociale kanë theksuar përmes një komunikate të përbashkët se fruthi është sëmundje me shkallë shumë të lartë ngjitjeje. Ato kanë paralajmëruar se infeksioni mund të sjellë ndërlikime serioze për shëndetin, me theks të veçantë te fëmijët e vegjël, duke kërkuar angazhim të përbashkët institucional e shoqëror.

Prindërit janë ftuar të verifikojnë kartelat e imunizimit të fëmijëve të tyre për t'u siguruar se janë plotësuar të gjitha dozat e kërkuara. Organizatat kanë bërë të ditur se familjet, fëmijët e të cilëve nuk i kanë marrë dozat e duhura, duhet të paraqiten në qendrat rajonale të mjekësisë familjare për të marrë këshillimet e nevojshme mjekësore dhe vaksinimin plotësues.

Përballë hezitimeve të mundshme, përfaqësuesit e shoqërisë civile kanë vënë theksin te roli parësor i profesionistëve të shëndetësisë si burimi më i besueshëm i të dhënave shkencore. Sipas tyre, çdo dilemë e prindërve duhet të adresohet përmes bisedave të hapura dhe të bazuara në prova të sigurta mjekësore.

Në këtë drejtim, organizatat i janë referuar edhe vlerësimit më të fundit të Organizatës Botërore të Shëndetësisë, të publikuar në shtator të vitit 2026, i cili rikonfirmon se nuk ekzistojnë dëshmi shkencore që dëshmojnë lidhje shkakësore ndërmjet vaksinave, përfshirë vaksinën MMR, dhe çrregullimeve të spektrit të autizmit.

Në fund të reagimit të tyre, organizatat kanë shprehur mirënjohje për punën dhe angazhimin e Ministrisë së Shëndetësisë, IKShPK-së, qeverisjeve lokale dhe stafit mjekësor për mbrojtjen e shëndetit publik. Ato kanë ritheksuar gatishmërinë për të mbështetur çdo nismë që synon ngritjen e shkallës së vaksinimit dhe përmirësimin e mirëqenies shëndetësore të fëmijëve në gjithë vendin.