Sulmet kibernetike shënjestrojnë bankat e gjakut dhe sistemet e ftohjes në Evropë

Gjatë natës të së hënës, shërbimi kombëtar i gjakut në Francë u bë cak i një sulmi kibernetik, ku hakerët hynë në sistemet e kontrollit dhe rritën temperaturat në disa magazina që ruajnë produkte jetësore gjaku. Ky incident vjen në një valë më të gjerë sulmesh dixhitale që kanë goditur sistemet e ftohjes, supermarketet dhe bankat në disa vende evropiane, duke vënë në lëvizje autoritetet e Bashkimit Evropian.

Çfarë ndodhi

Gjatë një sulmi të ndodhur në fillim të javës, shërbimi francez i gjakut (EFS) njoftoi se kufijtë e temperaturës dhe të shkrirjes ishin ngritur në nivele shumë të larta në tri magazina ftohëse. Për fat të mirë, sistemet e alarmit lejuan teknikët të ndërhynin në kohë, duke shmangur dëmtimin e gjakut, plazmës dhe trombociteve që shpërndahen në mbi 1.900 spitale për më shumë se një milion pacientë në vit.

Ky sulm ndaj bankës së gjakut pason një seri ndërhyrjesh të ngjashme ku frigoriferët në supermarketet e afërsisht 12 vendeve evropiane, përfshirë Italinë, Gjermaninë, Rumaninë, Mbretërinë e Bashkuar, Belgjikën, Estoninë, Irlandën, Finlandën, Luksemburgun, Holandën dhe Suedinë, patën rritje të rrezikshme të temperaturës deri në 50 gradë Celsius. Vetëm muajin e kaluar në Francë, hakerët morën kontrollin e njësive të ftohjes në afro 700 supermarketë. Po ashtu, një degë rajonale e bankës franceze Crédit Mutuel raportoi se ishte viktimë e një sulmi kibernetik, ndërsa incidente të ngjashme janë shënuar edhe në baza ushtarake në Shtetet e Bashkuara.

Autoritetet evropiane dhe zyrtarët e Bashkimit Evropian kanë nisur diskutime urgjente për të krijuar një përgjigje kolektive, pasi këto nuk konsiderohen më si incidente të izoluara. Deri më tani nuk dihet motivi i sulmeve dhe askush nuk ka marrë përgjegjësinë, ndërsa ekspertët kujtojnë se pajisjet e lidhura me internetin mbeten të rrezikuara nëse nuk përditësohen rregullisht për të mbyllur dobësitë në softuer.

Çfarë do të thotë për ne

Për lexuesit tanë në Kosovë, Shqipëri, Maqedoni të Veriut dhe për diasporën shqiptare në Evropë, këto sulme tregojnë se infrastruktura dixhitale e lidhur në rrjet është gjithnjë e më e ekspozuar ndaj rreziqeve të reja. Familjet shqiptare që jetojnë në vendet evropiane të prekura nga këto sulme, si Italia, Gjermania apo Mbretëria e Bashkuar, mund të preken nga çrregullimet në furnizim apo shërbime. Burimi nuk flet për ndonjë ndikim apo rast të tillë në Kosovë, Shqipëri apo Maqedoni të Veriut, prandaj nuk ka të dhëna se këto sisteme janë prekur në rajonin tonë.

Si ta përdorni

• Siguroni që pajisjet tuaja të menaxhura në distancë në biznese apo shtëpi të kenë gjithmonë përditësimet më të fundit të sigurisë (patches).
• Kontrolloni sistemet e ftohjes dhe alarmet e temperaturës në mjediset tregtare ose profesionale për të garantuar ndërhyrje të shpejtë në rast defekti.
• Ndiqni njoftimet zyrtare nga autoritetet vendase kudo që jetoni për çdo udhëzim të ri lidhur me sigurinë kibernetike.

Burimet

• The Guardian — French blood banks hacked in latest cyber-attack on Europe