Publikohet letra historike e Viktori Radit drejtuar Enver Hoxhës
Viktori Radi i pati shkruar Enver Hoxhës nga kampi i internimit në Kurvelesh për të shpëtuar foshnjën e saj pesëmuajshe.
Redaksia ZHURMA · · 3 min lexim
Viktori Radi, e shoqja e të dënuarit nga Gjyqi i Popullit në vitin 1945 Lazër Radit, i pati drejtuar një letër diktatorit Enver Hoxha në moshën 33-vjeçare. Ajo i kërkonte ndihmë si prind për të transferuar bashkëshortin nga kampi i internimit në Kurvelesh me qëllim shpëtimin e foshnjës së tyre pesëmuajshe.
Sipas dokumenteve të bëra publike, Viktori Radi sapo kishte dalë me lirim të parakohshëm prej një dënimi me dhjetë vite burgim. Ajo kishte kryer pesë vite e gjysmë vuajtje dënimi dhe ishte liruar me dekret për shkak të sëmundjes së tuberkulozit. Gjatë kohës që ajo gjendej prapa grilave, e ëma e saj, Katerina Vushmaqi, kishte shitur gjerdanin prej ari për të porositur jashtë shtetit një kurë penicilinash. Kjo ndërhyrje i kishte shpëtuar jetën dhe e kishte shpëtuar nga pjesa e mbetur e dënimit me burg.
Pasi doli nga burgu, ajo vendosi vetë me dëshirë të shkonte për të jetuar në një kamp internimi mes maleve dhe pyjeve të Kurveleshit. Aty ndodhej prej dy vitesh bashkëshorti i saj Lazër Radi, së bashku me 100 burra të tjerë të shkolluar nga e gjithë Shqipëria, ndërsa ajo ishte e vetmja grua në atë ambient. Pas dhjetë muajsh qëndrimi në kamp, familja u shtua me një foshnjë, me të cilën rriteshin tri frymë njerëzore mbi bazën e një racioni prej vetëm 600 gramësh buke në ditë.
Në muajin e pestë të jetës së fëmijës, gruaja vendosi t'i shkruante diktatorit një letër ku kërkonte transferimin e bashkëshortit në një kamp tjetër ku të mund të punonin.
«Një nënë me një foshnje pesë muajshe në gji, po të drejtohem ty si prind, si baba fëmijësh…»
Kërkesa zyrtare u shqyrtua nga zyrat e pushtetit për muaj me radhë, por kur fëmija kishte mbërritur pothuajse një vjeç, erdhi përgjigja negative prej diktatorit. Foshnja mbeti pa asnjë ndihmë mjekësore apo ushqimore, e katandisur me të vjella të pafundme, ndërsa të dy prindërit dhe 100 burrat e internuar jetonin me dhimbje periudhën kritike.
Pavarësisht gjendjes së rëndë shëndetësore, foshnja arriti të mbijetonte dhe të rimerrte veten gradualisht. Çifti i prindërve arriti të rriste me kalimin e kohës edhe dy fëmijë të tjerë gjatë periudhës së internimit nëpër kampe.
Ajo kërkonte transferimin e bashkëshortit të saj nga kampi i Kurveleshit në një kamp tjetër pune për të shpëtuar foshnjën e tyre pesëmuajshe. Ajo u lirua me dekret si tuberkuloze pasi kreu pesë vite e gjysmë nga dënimi prej dhjetë vitesh, me ndihmën e kurës me penicilinë që i bleu e ëma. Pasi letra u shqyrtua për muaj me radhë, pushteti i diktatorit ktheu përgjigje negative kur foshnja po mbushte pothuajse një vjeç.Pyetje e përgjigje
Çfarë kërkonte Viktori Radi në letrën drejtuar Enver Hoxhës?
Si arriti të lirohej nga burgu Viktori Radi?
Cila prej përgjigjeve erdhi nga zyrat e shtetit komunist?
