Misini: akciza mbahet që të mbushet arka, jo populli

Një fjali e thënë në studion e KTV-së, të enjten mbrëma, ka vënë në pikëpyetje një nga bindjet më të përsëritura të kabinetit aktual: se çmimi tavan është shpëtimi i konsumatorit. Ligjëruesi i ekonomisë Shkumbin Misini, i ftuar në emisionin Interaktiv më 23 prill 2026, e përmbysi thelbin: “Nëse do ta hiqte akcizën nuk do të kishte inflacion.” Për Misinin, burimi i rritjes së çmimeve në Kosovë nuk vjen nga jashtë, por nga brenda — nga një politikë fiskale që, sipas tij, zgjedh arkën buxhetore mbi xhepin e familjeve.

Deklarata vjen vetëm pak ditë pasi Kuvendi i Kosovës miratoi me 63 vota pro ligjin për çmimin tavan — një instrument mbrojtës që qeveria e paraqiti si mburojë për shportën bazike. Misini e lexon ndryshe. Çmimi tavan, sipas tij, është bërë justifikimi i përkryer për të mos prekur akcizën dhe TVSH-në në derivatet e naftës: dy taksa që ngarkohen në fillim të zinxhirit të çmimeve dhe që, në fund, kalojnë tek buka, qumështi, taksia dhe fatura e dyqanit të lagjes. “Kosova nuk është në gjendje të jashtëzakonshme, nuk ka krizë të brendshme. Të gjitha vendet më të zhvilluara të botës e kanë hequr akcizën — pse Kosova mos ta heqë?”, u shpreh ekonomisti.

Arsyeja, sipas tij, është e thjeshtë dhe financiare: “Qëllimi i Qeverisë është të mbushë arkën buxhetore dhe të mburret në fund të vitit.” Formulimi është i ashpër, por llogaritja prapa tij është reale. Akciza dhe TVSH-ja në derivate janë ndër burimet më të qëndrueshme të të hyrave të buxhetit të Kosovës — çdo litër karburant është një taksim i dyfishtë që mbushet automatikisht me çdo mbushje rezervuari. Heqja e tyre do të linte një vrimë të menjëhershme në të ardhurat mujore, ndërsa mbajtja e tyre prodhon një efekt zinxhir: kostoja e transportit rritet, mallrat shtrenjtohen, inflacioni regjistrohet në raportet e Agjencisë së Statistikave të Kosovës, dhe rritja e çmimeve mbetet një “fakt ekonomik”, jo një zgjedhje politike.

Misini nuk ndaloi vetëm te akciza. Ai akuzoi Qeverinë edhe për “mosinteresim” ndaj asaj që e quajti marrëveshje të fshehtë midis bankave komerciale në Kosovë — një term i rëndë që i referohet një koordinimi de facto të normave të interesit. “Pse s’po ndikon Qeveria e Kosovës? Kur kemi marrëveshje të fshehtë, disa biznese nuk deklarohen, por kanë marrëveshje të fshehtë me norma interesi”, tha ai, duke kërkuar që roli i shtetit të jetë hapja e konkurrencës, jo caktimi i marzheve nga lart.

Për familjet në Prishtinë, Mitrovicë ose Gjakovë ndikimi është konkret. Çdo cent akcize që mbetet në litër është një cent që arrin finalisht tek çmimi i bukës, biletës së autobusit dhe faturës së taksisë. Për diasporën që dërgon remitanca në lekë ose euro, fuqia blerëse e atyre parave vendoset pikërisht te këto taksa që mbahen nga Prishtina — jo te kursi i këmbimit me Frankfurtin. Ndërsa qeveria përgatit raportin për gjashtëmujorin e parë, pyetja që shtron Misini është shumë e thjeshtë: a përdoret arkëtimi buxhetor si arsye zyrtare për të mos ulur çmimet?

Çfarë të shihet më tej: bilanci i akcizës në të hyrat e buxhetit të Kosovës për tremujorin e parë 2026 (publikim nga Ministria e Financave), rishikimi i ligjit të çmimit tavan pas 90 ditëve të para, dhe nëse Banka Qendrore e Kosovës do të publikojë raport mbi strukturën e normave të interesit në bankat komerciale. Sepse kur një ekonomist flet për “marrëveshje të fshehtë” në studion e një televizioni kombëtar, kjo është një akuzë — jo një sjellje stilistike.

Burim: Koha

— Redaksia ZHURMA