BE reformon papunësinë — Zvicra preket me 283 milionë franga vjetore
Bashkimi Evropian avancoi reformën e sistemit të papunësisë ndërkufitare: punëtorët do të marrin kompensim nga vendi i punës, jo nga vendi i banimit. Zvicra, me 283 milionë franga pagesash vjetore, preket financiarisht.
Dyqind e tetëdhjetë e tre milionë franga — kaq ka paguar Zvicra vetëm gjatë vitit 2025 si kompensim papunësie për vendet fqinje të BE-së, nën rregullat e sistemit aktual. Tani ato rregulla janë duke ndryshuar. Shumica e vendeve anëtare të Bashkimit Evropian miratuan parimisht një reformë të rëndësishme të koordinimit të sigurimeve shoqërore, sipas raportimit të albinfo.ch (30 prill 2026).
Si funksionon sistemi sot
Sot, kur një punëtor ndërkufitar që jeton jashtë Zvicrës humbet punën atje, kompensimin e papunësisë nuk e paguan Zvicra drejtpërdrejt — e paguan shteti i banimit të atij punëtori. Zvicra, nga ana e saj, transferon një shumë kompensimi drejt atij shteti. Rezultati: 283 milionë franga rrjedhin çdo vit nga Konfederata Helvetike drejt vendeve fqinje të BE-së.
Çfarë ndryshon me reformën e BE-së
Nën modelin e ri, të mbështetur nga shumica e qeverive anëtare, punëtori ndërkufitar i pushuar nga puna do të paguhet nga shteti i fundit të punësimit — pra, nga Zvicra — për një periudhë deri në gjashtë muaj. Pas asaj periudhe, barra transferohet tek shteti i banimit. Qëllimi i deklaruar i reformës: sistem më i drejtë dhe i unifikuar brenda bllokut, lëvizje e lirë e fuqisë punëtore dhe treg pune i konsoliduar në nivel europian.
Çfarë do të thotë kjo për diasporën shqipfolëse
Zvicra strehon një nga komunitetet më të mëdha shqipfolëse jashtë Shqipërisë dhe Kosovës — me dhjetëra mijë punëtorë me kontrata aktive. Shumë prej tyre janë punëtorë ndërkufitarë me banim jashtë territorit zviceran. Nëse reforma zbatohet, ata do të kishin të drejtë të kompensoimit direkt nga Berna deri në gjashtë muaj pas largimit nga puna — hap që teorikisht i mbron më mirë se sistemi aktual, por njëkohësisht rrit kostot e Zvicrës.
Zvicra duhet të japë miratimin
Reforma nuk është ende e finalizuar. Institucionet e BE-së duhet ta përfundojnë procedurën legjislative, dhe Zvicra — vend jo-anëtar i BE-së — do të duhet t'i japë dakordësinë e vet, pasi ndryshimi lidhet drejtpërdrejt me marrëveshjen dypalëshe për lëvizjen e lirë të personave. Nëse Berna i kundërshton kushtet, kjo mund të rihapë debatin e gjerë mbi marrëdhëniet Zvicër–BE. Deri në mbyllje të këtij artikulli, qeveria zvicerane nuk ka bërë deklaratë zyrtare për reformën e propozuar.
Burim: albinfo.ch, Komisioni Evropian — Koordinimi i Sigurimeve Sociale
— Redaksia ZHURMA
Bisedoni
Komentet janë të hapura për anëtarët e Zhurma. Llogaria është falas — krijo një ose hyr në llogarinë tënde për me e thanë mendimin.