Vazhdo leximin
⌕ ☆
Kulturë

Dita e Alfabetit të Gjuhës Shqipe festohet zyrtarisht në Shqipëri

Përkujtohet 118-vjetori i Kongresit të Manastirit, ngjarje që unifikoi shkrimin e gjuhës shqipe mbi bazën e alfabetit latin me pjesëmarrjen e 50 delegatëve.

Redaksia ZHURMA · · 3 min lexim

Sot është Dita e Alfabetit të Gjuhës Shqipe, e cila shënohet në Shqipëri për herë të parë si festë zyrtare pas miratimit nga Kuvendi i Shqipërisë në shkurt të këtij viti, ndërsa në Maqedoninë e Veriut kjo datë është festë kombëtare dhe ditë jopune për komunitetin shqiptar. Siç raportoi Zhurma më 21 nëntor 2026, aktivitetet për gjuhën shqipe po shtrihen edhe në diasporë përmes seminareve profesionale për mësimdhënësit. Kjo ngjarje e rëndësishme historike shënon 118-vjetorin e Kongresit të Manastirit, i zhvilluar nga 14 deri më 22 nëntor të vitit 1908, ku u hodhën themelet e unifikimit të alfabetit mbi bazën e alfabetit latin. Këshilli i Ministrave kishte miratuar një vendim për ndryshimin e ligjit për festat kombëtare dhe ditët përkujtimore, duke i propozuar Kuvendit shtimin e kësaj dite, ndërsa iniciativa u mor pas diskutimeve në samitin e diasporës.

Dita e Alfabetit të Gjuhës Shqipe festohet zyrtarisht në Shqipëri
Foto: balkanweb.com

Sipas BalkanWeb, në Kongresin e Manastirit morën pjesë 50 delegatë nga 26 qytete të ndryshme, klube dhe shoqata, duke mbledhur intelektualë shqiptarë nga të gjitha trojet. Kryetar i kongresit u zgjodh Mid’hat Frashëri, nënkryetarë ishin Luigj Gurakuqi dhe Gjergji Qiriazi, kurse motra e tij Parashqevi Qiriazi ishte gruaja e vetme në këtë tubim historik. Përveç kësaj, Zhurnal.mk raporton se në këtë komision funksionoi edhe Gjergj Fishta si kryetar i komisionit të alfabetit, së bashku me Ndre Mjedën dhe veprimtarë të tjerë të Rilindjes Kombëtare. Puna e këtij kongresi u kurorëzua më vonë me shpalljen e pavarësisë së Shqipërisë më 28 nëntor 1912, duke u shndërruar në momentin më të madh unifikues të shqiptarëve në fillimet e shekullit XX.

Në qytetin e Manastirit funksionon Muzeu i Alfabetit të Gjuhës Shqipe, i cili përmban rreth 56 fotografi të pjesëmarrësve dhe 230 dokumente në formë digjitale dhe në letër, ndërsa ndërtesa ku u mbajt ngjarja historike ruhet si monument i rëndësishëm i trashëgimisë kulturore. Tradicionalisht, me rastin e 22 Nëntorit organizohen akademi solemne, manifestime kulturore, aktivitete shkencore dhe programe artistike në qytete të ndryshme si Shkup, Manastir dhe Tetovë. Mediat vënë në dukje se mesazhi i kësaj dite mbetet aktual edhe pas një shekulli, duke kërkuar nga brezat e sotëm kujdes të shtuar për ruajtjen, kultivimin dhe përdorimin e drejtë të gjuhës shqipe në institucione arsimore, administratë publike dhe në jetën e përditshme.

Pyetje e përgjigje

Kur u miratua Dita e Alfabetit si festë zyrtare?

Dita e Alfabetit Shqip u miratua nga Kuvendi në shkurt të këtij viti, duke u kremtuar për herë të parë si festë zyrtare në Shqipëri.

Sa delegatë morën pjesë në Kongresin e Manastirit?

Në Kongresin e Manastirit morën pjesë 50 delegatë nga 26 qytete të ndryshme, klube dhe shoqata nga të gjitha trojet shqiptare.

Kush drejtoi punimet e Kongresit të Manastirit?

Mid’hat Frashëri u zgjodh kryetar i kongresit, kurse nënkryetarë ishin Luigj Gurakuqi dhe Gjergji Qiriazi, ndërsa Parashqevi Qiriazi ishte gruaja e vetme.

Lexo edhe

Më shumë →
Facebook WhatsApp X
Gjeni një gabim? Na shkruani dhe e korrigjojmë
LIVE Stacioni i autobusëve, Prishtinë 24 kamera →

Koleksione · të dhëna të verifikuara

Vazhdo me më të lexuarat sot

Përditësuar

Pyet Zhurmën
Shërbime, enciklopedi dhe lajme