Euro nën 95.5 lekë — diaspora paguan faturën e heshtur

95.49 lekë për një euro. Kurs zyrtar i Bankës së Shqipërisë, e enjte 23 prill. Rekord historik — më i ulët se i gjithë periudha e pas-transicionit. Kursi Euro-Lek ka rënë 1.3% që nga fillimi i vitit, dhe 3.3% krahasuar me vitin e kaluar.

Ky numër nuk është i mërzitshëm. Ky numër është një faturë që po ia bën diasporës shqiptare pa letra, pa votim, pa debat publik.

Bëj një aritmetikë të thjeshtë. Familja në Dibër merr çdo muaj €500 nga djali në Gjermani. Para tre vjetësh, €500 bëheshin 60,500 lekë. Sot bëhen 47,745 lekë. Diferenca: 12,755 lekë më pak — pothuajse një pagë minimale për katër ditë në Shqipëri. Shumëzo kjo me 300,000 familje shqiptare që jetojnë pjesërisht me remitanca. Janë miliarda lekë të "humbura" në vit.

Pse po ndodh? Agjentët e tregut valutor e shpjegojnë: turizmi sjell më shumë euro se sa konsumi blen. Kërkesa për euro bie. Oferta rritet. Leka forcohet. Në tremujorin e parë të 2026-ës — kur historikisht Leka nuk forcohet — sivjet u forcua. Ky është sinjal i ri.

Banka e Shqipërisë po përpiqet. Vitin e kaluar bleu €1.027 miliardë valutë për të frenuar forcimin e Lekës. Sivjet planifikon të blejë 330–450 milionë euro përmes ankandeve. Por Banka nuk mund të mbajë kursin: fluksi i eurove nga turizmi është aq i lartë sa mekanizmi monetar i Qendrës s’e kontrollon.

Po ku është politika? Qeveria e Ramës ka ngulmuar te turizmi si motor rritjeje. Ai vërtet ka rritur rezervat valutore dhe PBB-në. Por kostoja — faturë që s’është kumtuar — është se ka ulur fuqinë blerëse të diasporës.

Një punëtor në Munih që dërgon €1,000 në muaj për prindërit në Shqipëri, ka dërguar deri dje shumë më tepër lekë se sot. Nuk ka bërë asnjë gabim. Thjesht, makina e politikës turistike nga Tirana e ka ulur realisht vlerën e të hollave të tij.

Zhurma nuk thotë: turizmi është gabim. Zhurma thotë: një qeveri që e njeh rajonin e veta duhet ta ketë të qartë se kursi i monedhës është tregues shoqëror — jo vetëm ekonomik. Kur euroja bie nën 95.5, diaspora shqiptare që ndërton shtëpi në Korçë, që paguan studime universiteti në Tiranë, që mban gjyshen në Pukë — fillon të ndjejë një kufizim tjetër. Leka e fortë është kostoja që paguajnë ata për forcimin e sektorit turistik.

Është faturë e heshtur. Askush s’e ka kërkuar votim për të. Askush s’e ka paralajmëruar. Por është faturë e vërtetë, e matshme, dhe po rritet.

Burim: Boldnews

— Redaksia ZHURMA