Paracetamoli u shtrenjtua 30% nga lufta në Iran? Me rezervë

Pretendimi ashtu siç u raportua. Të enjten, 23 prill 2026, tri media shqiptare — Bold News, ABC News dhe Java News — publikuan njëra pas tjetrës titullin se “lufta në Iran ka rritur me 30% çmimin e paracetamolit”. Një version i një historie njëditëshe u ripublikua nga albinfo.ch, por me kornizë tjetër (“deri 10 herë më të larta”, duke iu referuar testeve zvicerane për çmime midis farmacive). Titujt e tre portaleve të parë lënë përshtypjen se çmimi i paracetamolit është rritur me 30% si pasojë e drejtpërdrejtë e luftës.

Burimi i gjurmuar. Shifra vjen nga Shoqata Kombëtare e Farmacive (National Pharmacy Association, NPA) në Mbretërinë e Bashkuar. Deklaratat u dhanë fillimisht në The Guardian dhe u riprodhuan nga Al Jazeera, AOL e të tjerë. Zëri zyrtar është Olivier Picard, kryetar i NPA-së. Nuk ka statistikë zyrtare të qeverisë britanike për këtë — bëhet fjalë për llogaritje të vetë shoqatës së farmacistëve bazuar në faturat që ata marrin nga shitësit me shumicë.

Çfarë thotë burimi në të vërtetë. Sipas NPA-së, farmacitë komunitare në Angli po u kërkojnë klientëve “20–30% më shumë” për paracetamolin krahasuar me shkurtin. Shifra është një interval, jo një mesatare dhe jo një tavan. Vetë Picard-i ilustron me rastin e paketave me 100 tableta: çmimi me shumicë u ngrit nga 41 pence në 1.99 paund drejt fundit të marsit, por është kthyer më pas në 1.09 paund. Fokusi gjeografik është Anglia/MB, jo Shqipëria apo Kosova. Ngushtica e Hormuzit dhe kostot e transportit ajror citohen si mekanizmi.

Ku hyn shtrembërimi. Titujt shqiptarë zgjedhin kulmin e intervalit (“30%”) dhe e paraqesin si shifër të prerë, duke fshirë kufirin e poshtëm (“20%”). Dy nga tre titujt e fokusojnë fare te “paracetamoli”, ndonëse NPA-ja e përfshin të njëjtin interval edhe për cetirizinën, aspirinën dhe ilaçe të tjera OTC. Asnjëri nuk përmend në titull se çmimi me shumicë ka rënë që nga kulmi i marsit, çka e bën pamjen e “shtrenjtimit ×30%” më të ashpër sesa realiteti aktual në raft.

Verdikti i Zhurmës: me rezervë. Shifra 30% ekziston në burimin parësor, por është tavan i një intervali 20–30% për një treg të caktuar (Angli) dhe pa kontekstin që çmimi me shumicë tashmë është ulur. Titulli që thotë “paracetamoli u shtrenjtua me 30%” është teknikisht i mbështetshëm, por rrëshqet mbi nuancën.

Burim: ABC News, Java News, Boldnews. Burim parësor: Aljazeera

— Redaksia ZHURMA