Çmimet e energjisë 'rekord 4 vjetësh'? BB s'ka thanë kështu

Pohimi i qarkulluar: Dy media kryesore shqiptare titulluan të martën (28 prill 2026) raportin e fundit të Bankës Botërore me formulimin: "Banka Botërore: Lufta do të shkaktojë rritjen më të madhe të çmimeve të energjisë në 4 vitet e fundit." Paralel me këto tituj, Boldnews dhe Bota Sot raportuan se nafta Brent kishte tejkaluar sërish pragun e 100 dollarëve për fuçi, duke e lidhur ngjarjen me Ngushticën e Hormuzit.

Burimi i gjurmuar: Pohimi rrjedh nga raporti "Commodity Markets Outlook" (Pasqyra e Tregjeve të Mallrave) i Bankës Botërore, botuar të martën, 28 prill 2026. Dokumenti analizon ndikimin e luftës Iran-SHBA mbi tregjet globale, duke u fokusuar në mbylljen de facto të Ngushticës së Hormuzit — rrugë përmes së cilës kalon rreth 35 për qind e tregtisë detare globale të naftës.

Çka thotë raporti: Banka Botërore shkruan: "Energy prices are projected to surge by 24% this year to their highest level since Russia's invasion of Ukraine in 2022." Çmimet e energjisë priten të rriten 24 për qind gjatë 2026, duke arritur nivelin më të lartë që nga pushtimi rus i Ukrainës në 2022. Nafta Brent parashikohet të arrijë mesatare 86 dollarë për fuçi për 2026 (nga 69 dollarë në 2025); në skenarin e përshkallëzimit, 115 dollarë. Mbyllja e Hormuzit ka ulur furnizimin global me rreth 10 milionë fuçi në ditë — sipas raportit, goditja më e madhe e furnizimit me naftë e regjistruar ndonjëherë.

Ku futet shtrembërimi: Titujt shqiptarë kalojnë nga "nivel më i lartë që nga 2022" te "rritja më e madhe në 4 vitet e fundit" — pohime të ndryshme. Rritja e çmimeve të energjisë në vitin 2022, e shkaktuar nga pushtimi rus i Ukrainës, ishte shumë herë më e madhe se 24 për qind: çmimet e gazit natyror në Europë u rritën mbi 300 për qind; nafta e papërpunuar u ngrit nga rreth 75 dollarë në mbi 130 dollarë për fuçi (mbi +70 për qind). Banka Botërore nuk ka bërë krahasimin e madhësisë së rritjes; ka bërë krahasimin e nivelit të arritur. Çmimet po kthehen tek "ai nivel", jo "duke e tejkaluar atë rritje".

Ndikimi praktik: Dallimi nuk është thjesht filologjik. Për familjet shqiptare dhe kosovare, mesazhi "krizë si 2022" është sinjal alarmi i saktë — çmimet e energjisë janë duke u ngritur seriozisht. Por formulimi "rekord 4-vjeçar i rritjes" krijon përshtypjen se 2026 është historikisht më i keq se 2022 — gjë që raporti nuk pohon.

Verdikti i Zhurmës: me rezervë. Shifra 24 për qind është reale dhe e dokumentuar nga Banka Botërore. Kriza energjetike nga lufta Iran-SHBA dhe mbyllja e Hormuzit është reale. Por "rritja më e madhe në 4 vite" shtrembëron pohimin e BB-së. Raporti thotë: çmimet do të arrijnë nivelin e 2022 — jo se rritja e 2026 e tejkalon rritjen e 2022. E vërteta del në shesh: kriza është e rëndë, por 2022-a ishte më e rëndë.

Burim: Javanews, ATSH. Burim parësor: Banka Botërore, Commodity Markets Outlook (prill 2026)

— Redaksia ZHURMA