Albion Rexhepi e ndihmoi Artemis II — Maqedonia s'dëgjoi gjë

Albion Rexhepi lindi në Gostivar, studioi në Maqedoni dhe pastaj arriti atje ku shumë pak njerëz arrijnë: u bë pjesë e ekipit inxhinierik të NASA-s që planifikoi dhe ekzekutoi misionin Artemis II — misioni i parë me ekuipazh që e ktheu njeriun drejt Hënës pas gjysmë shekulli.

Lajmi nuk erdhi nëpërmjet televizioneve maqedonase, as nga portalet shqiptare në vend. E mori gazetari Nazim Rashidi dhe ia tregoi kolumnistes Biljana Sekullovska. Ajo e shkroi të dielën në Tetova-Sot — jo si lajm krenarie, por si analizë e hidhur: pse Maqedonia nuk e di çfarë ka brenda saj?

Dy gjuhë, dy botë të ndara

Sekullovska e dokumenton problemin me gjakftohtësi: "Nëse e shkruani në Google Albion Rexhepi me kirilicë, nuk del asgjë." Me alfabet latin dalin artikuj anglisht. Asnjë titull maqedonisht. Asnjë raport shqip.

Kjo nuk është aksidentale. Është pasojë e ndarjes mes dy komuniteteve që jetojnë bashkë por rrallëherë ndajnë informacionin. Shqiptarët lexojnë media shqipe; maqedonasit lexojnë media maqedonase. Kur arritjet nuk kanë "zotërin" medial natyror, mbesin pa zë. "Jetojmë në errësirë. Nuk e flasim gjuhën shqipe, nuk mund të lexojmë mediat shqiptare, nuk komunikojmë," shkruan kolumnistja, e cila vetë është maqedonase.

Artemis II: historia e njerëzimit, e padukshme në Gostivar

Misioni Artemis II i NASA-s, i lançuar në pranverën e vitit 2026, u bë misioni i parë me ekuipazh që fluturoi rreth Hënës pas programit Apollo. Rexhepi bënte pjesë në ekipin inxhinierik — jo si emër i njohur publik, por si profesionist pas skenave që e bëri misionin të mundur.

Edhe mediat shqiptare të Maqedonisë fillimisht e lëshuan lajmin pa e raportuar. Vetëm pas kolumnës së Sekullovskës filloi një reagim i heshtur. "Albion Rexhepi thotë se ka studiuar në Maqedoni dhe ka një porosi: me arsim, mund dhe punë, mund të arrihet gjithçka," raportoi Tetova-Sot.

Çfarë tregon kjo për shqiptarët e Maqedonisë

Heshtja mbi Rexhepin nuk është vetëm dështim gazetarësh. Është simptomë e logjikës partiake që gëlltit çdo meritë. "Ta pranojmë — të gjithë jemi thellë të varrosur në punësimet partiake," shkruan Sekullovska. Shteti nuk e njohu inxhinierin e tij para se ai të ndërtonte karrierën jashtë; nuk e njohu as pasi e mori bota.

Kjo nuk është vetëm humbje maqedonase. Është humbje shqiptare. Gostivari dha NASA-n një inxhinier — dhe nuk e mësoi nga vetë shteti, por nga kolumna e gazetares shumicë.

Çka pret

Deri në mbyllje të këtij artikulli, Albion Rexhepi nuk ka dhënë intervistë publike të gjatë për mediat shqiptare mbi misionin Artemis II. Pyetja mbetet: a do ta njohë ndonjëherë Maqedonia — qeveria, partitë, institucionet arsimore — figurën e vet historike, para se ai dhe si ai të largohen plotësisht?

Burim: Tetova-Sot, ABC News Albania

— Redaksia ZHURMA