20 mijë euro gjobë për kopjim: vetëm institucione e paguajnë çmimin e plotë

Tre media kosovare — Zëri, Gazeta Express dhe Bota Sot — publikuan më 25 prill titullin: "Deri 20 mijë euro gjobë për ata që 'ndihmojnë' nxënësit të kopjojnë në testin e maturës shtetërore." Formulimi sugjeron se çdo person — mësues, prind, vëlla i madh me celular — mund të gjobitet me 20,000 euro. Verdikti i Zhurmës ka lexuar draftin.

Burimi i gjurmuar

Tre artikujt janë gati fjalë për fjalë identikë — rrjedhin nga një raportim i TV Dukagjini. Burimi parësor i shifrave është Projektligji për Provimin e Maturës Shtetërore, miratuar nga Komisioni parlamentar për Arsim, Shkencë dhe Teknologji më 20 prill 2026. Ligji pret votën e seancës plenare të Kuvendit të Kosovës.

Çka thotë realisht Neni 24

Neni 24 i draftit — "Kundërvajtjet" — ndahet në dy kategori me tarifa të ndryshme:

• Qasje e paautorizuar në dokumente sekrete: deri në 2,000 euro për personat fizikë; deri në 15,000 euro për personat juridikë.
• Zyrtarët që lejojnë kopjimin ose keqpërdorimin sistematik: deri në 2,000 euro për individin; deri në 20,000 euro për institucionin.

Shifra 20,000 euro vlen vetëm për institucionin si person juridik — shkollën, institutin, komunën — kur struktura organizative toleron ose lehtëson kopjimin sistematik. Individi, sipas të njëjtit nen, rrezikon maksimum 2,000 euro.

Ku hyn shtrembërimi

TV Dukagjini, burimi origjinal, shkruante saktë në trup: "gjoba deri në 2 mijë euro për individë, e deri në 20 mijë euro për institucione." Por titulli bëri diçka tjetër: "ata që ndihmojnë nxënësit të kopjojnë" — frazë që lexuesi e lidh me një person fizik, jo me një institucion. Kur Zëri, Gazeta Express dhe Bota Sot e rimorën titullin pa modifikim, shtrembërimi u amplifikua. Rezultati: shumë lexues besojnë sot se mësuesi i matematikës rrezikon 20,000 euro; ligji thotë 2,000.

Ministri Hajrulla Çeku e ka mbështetur ligjin si "hap të nevojshëm", por deri në mbyllje të këtij artikulli nuk ka deklaruar pozicion specifik për ndarjen individ/institucion në sanksionet e Nenit 24.

Verdikti i Zhurmës

me rezervë. Shifra 20,000 euro ekziston në draftin e ligjit — por i referohet sanksionit institucional, jo individual. Kush ndihmon personalisht një nxënës të kopjojë rrezikon deri në 2,000 euro. Titulli, i rimarrë pa diferencim nga tri media, krijoi imazhin e kundërt: gjobë individuale rekord kur ajo, sipas tekstit, bie mbi institucionin.

Burim: Zëri, Gazeta Express, Bota Sot. Burim parësor: MASHT Kosovo — Projektligji për Provimin e Maturës Shtetërore (Neni 24, miratuar nga Komisioni parlamentar, 20 prill 2026)

— Redaksia ZHURMA