Vazhdo leximin
⌕ ☆

Sot në histori

Sot në histori — 7 shtator

7 shtator 1990 — Deputetët e Kuvendit të shpërndarë miratojnë Kushtetutën e Kaçanikut. Edhe: Lind historiani Aleks Buda.

3 ngjarje

Çfarë ndodhi më 7 shtator në historinë shqiptare: 3 ngjarje të datuara dhe të verifikuara nga arkivi ynë, bashkë me lexime që e vendosin datën në kontekst.

Më 7 shtator në histori

1990Deputetët e Kuvendit të shpërndarë miratojnë Kushtetutën e Kaçanikut

Deputetët shqiptarë të Kuvendit të Kosovës, i cili ishte shpërndarë me forcë nga Beogradi në korrik të atij viti, u mblodhën në Kaçanik dhe shpallën një kushtetutë të re për Republikën e Kosovës. Teksti e përcaktonte Kosovën si njësi të barabartë dhe u bë baza juridike e sistemit paralel të arsimit, shëndetësisë dhe administrimit që funksionoi gjatë gjithë dekadës në vijim.

1910Lind historiani Aleks Buda

Aleks Buda lindi në Elbasan. Pas luftës drejtoi Bibliotekën Kombëtare, ishte ndër themeluesit e degës së historisë në Universitetin e Tiranës më 1957 dhe u bë kryetari i parë i Akademisë së Shkencave më 1972, detyrë që e mbajti deri në fund të jetës. Konceptoi veprën kolektive «Historia e Shqipërisë» dhe e zhvendosi studimin e Skënderbeut nga miti drejt kontekstit shoqëror e ekonomik evropian. Vdiq më 7 korrik 1993.

1918Lind përkthyesi Pashko Gjeçi

Pashko Gjeçi lindi në Shkodër. Përkthimi i tij i «Komedisë Hyjnore» të Dantes u vlerësua nga Shoqëria Dante Alighieri si një nga tre variantet më të mira në botë. Përktheu gjithashtu «Odisenë» e Homerit, «Faustin» e Gëtes dhe dy tragjedi të Rasinit. Më 2004 presidenti italian Karlo Açeljo Çampi e nderoi me Urdhrin e Yllit të Solidaritetit Italian. Vdiq në Tiranë më 21 janar 2010.

Nga arkivi — leximet e kësaj dite

Sistemi paralel: shteti në hije i viteve '90

Ajo që Kushtetuta e Kaçanikut mundësoi në praktikë: shkolla nëpër shtëpi, taksa vullnetare dhe një administratë pa territor.

Lidhja Demokratike e Kosovës dhe rezistenca pa armë

Partia që drejtoi shtetin paralel: si u ngrit, si vendosi për mosdhunën dhe ku filluan të çahen kufijtë e asaj strategjie.

Aleks Buda: i dha historiografisë shqiptare të pasluftës arkitekturën e saj

Portret i njeriut që ndërtoi institucionet e historisë shqiptare — dhe i kufizimeve ideologjike brenda të cilave punoi.

Pyet Zhurmën
Shërbime, enciklopedi dhe lajme