Sot në histori
Sot në histori — 1 mars
1 mars 1945 — Vdes Luigj Bumçi, peshkopi që foli për Shqipërinë në Konferencën e Paqes. Edhe: Shqipëria shpall gjendjen e jashtëzakonshme ndërsa jugu del nga kontrolli.
2 ngjarje
Çfarë ndodhi më 1 mars në historinë shqiptare: 2 ngjarje të datuara dhe të verifikuara nga arkivi ynë, bashkë me lexime që e vendosin datën në kontekst.
Më 1 mars në histori
1945Vdes Luigj Bumçi, peshkopi që foli për Shqipërinë në Konferencën e Paqes
Luigj Bumçi, peshkop i Lezhës që nga viti 1911, vdiq më 1 mars 1945. Më 1919 kryesoi delegacionin shqiptar në Konferencën e Paqes në Paris, ku u përpoq të mbronte kufijtë dhe pavarësinë e vendit përballë pretendimeve fqinje. Pas Kongresit të Lushnjës hyri në Këshillin e Lartë të Regjencës dhe mbeti një nga zërat kryesorë të klerit katolik në politikën shqiptare të viteve njëzet.
1997Shqipëria shpall gjendjen e jashtëzakonshme ndërsa jugu del nga kontrolli
Pas shembjes së skemave piramidale dhe kryengritjes së jugut, më 1 mars 1997 u shpall gjendja e jashtëzakonshme dhe përfundoi mandati i qeverisë së Aleksandër Meksit. Masa nuk e ndali përhapjen e trazirave: brenda pak javësh depot ushtarake u zbrazën, administrata u shthur dhe vendi hyri në krizën më të rëndë të pasdiktaturës, e cila do të zbutej vetëm me zgjedhjet e qershorit.
Burimet
Nga arkivi — leximet e kësaj dite
Luigj Bumçi: peshkopi që foli në Paris në emër të gjithë shqiptarëve
Portreti i plotë i peshkopit që vdiq në këtë datë: kisha, diplomacia dhe përpjekja për të mbrojtur kufijtë e një shteti sapo të lindur.
Viti 1997: skemat piramidale dhe shteti që u shemb
Anatomia e krizës që kulmoi në mars: paratë e humbura, armët e vjedhura dhe shteti që u zhduk për muaj të tërë.
Ushtria Çlirimtare e Kosovës: nga lufta e vitit 1998 deri te legjitimizimi i SHBA-s
Nga grupet e para të armatosura te legjitimimi ndërkombëtar: si u shndërrua UÇK-ja në faktorin që ndryshoi rrjedhën e vitit 1999.