Sot në histori
Sot në histori — 3 shtator
3 shtator 1914 — Princ Vidi largohet nga Shqipëria pas gjashtë muajsh. Edhe: Tre djem të Zatriqit bien në mbrojtje të Qafës së Dëshmorëve.
2 ngjarje
Çfarë ndodhi më 3 shtator në historinë shqiptare: 2 ngjarje të datuara dhe të verifikuara nga arkivi ynë, bashkë me lexime që e vendosin datën në kontekst.
Më 3 shtator në histori
1914Princ Vidi largohet nga Shqipëria pas gjashtë muajsh
Vilhelm Vidi, i zgjedhur nga Fuqitë e Mëdha si sundimtar i Shqipërisë, la Durrësin dhe u nis për në Venecia, gjashtë muaj pas mbërritjes së tij më 7 mars. Principata kishte qenë e paqëndrueshme që në ditët e para: kryengritja fshatare në Shqipërinë e Mesme, veprimet e Esat Pashë Toptanit dhe shpërthimi i Luftës së Parë Botërore e lanë pa bazë. Ai nuk hoqi dorë zyrtarisht nga froni dhe këmbënguli se mbetej kryetar shteti.
1998Tre djem të Zatriqit bien në mbrojtje të Qafës së Dëshmorëve
Në mëngjesin e 3 shtatorit 1998 forcat serbe nisën granatimin e Zatriqit të Rahovecit dhe të pozicioneve të UÇK-së në majat përreth fshatit. Këmbësoria nuk arriti ta kalonte Lugun e Batareve, por granatat plagosën për vdekje tre luftëtarë të fshatit: Mazllum Kastrati, Esat Kastrati dhe Xhafer Vehapi. Mazllumi ishte 18 vjeç.
Burimet
- Wikipedia (en): Prince Wilhelm of Wied
- Wikipedia (en): Principality of Albania
- Epoka e Re — 28-vjetori i betejës së Zatriqit
- Ekonomia Online — Përkujtohen dëshmorët e fshatit Zatriq
- Radio Kosova e Lirë — Esat Rrahim Kastrati (16.10.1978 – 3.9.1998)
- Radio Kosova e Lirë — Mazllum Alush Kastrati (6.9.1979 – 3.9.1998)
Nga arkivi — leximet e kësaj dite
Princ Vidi dhe principata e shkurtër e 1914-ës
Gjashtë muaj shtet i importuar: si u zgjodh princi, çfarë gjeti në Durrës dhe pse eksperimenti u shemb kaq shpejt.
Esat Pasha Toptani: ambicia që ndau vendin
Figura që manovroi mes Vidit, Serbisë dhe Italisë; portret i një pushteti personal që kushtoi shtrenjtë në vitet e para të shtetit.
Shqipëria në Luftën e Parë Botërore
Çfarë ndodhi menjëherë pas largimit të princit: vendi si fushëbetejë e huaj, i ndarë mes shtatë ushtrive pushtuese.