Sot në histori
Sot në histori — 1 shtator
1 shtator 1928 — Ahmet Zogu shpallet Mbret i Shqiptarëve. Edhe: Rugova dhe Millosheviçi nënshkruajnë marrëveshjen për arsimin.
3 ngjarje
Çfarë ndodhi më 1 shtator në historinë shqiptare: 3 ngjarje të datuara dhe të verifikuara nga arkivi ynë, bashkë me lexime që e vendosin datën në kontekst.
Më 1 shtator në histori
1928Ahmet Zogu shpallet Mbret i Shqiptarëve
Shqipëria u shndërrua në monarki dhe presidenti Ahmet Zogu mori titullin Zog I, Mbret i Shqiptarëve. Republika e shpallur më 1925 u mbyll pa asnjë ceremoni kurorëzimi: Zogu nuk u kurorëzua kurrë formalisht. Aparati i pushtetit mbeti i njëjti, ndërsa emërtimi dhe simbolika ndryshuan, me shpresën për njohje më të gjerë ndërkombëtare. Mbretëria zgjati deri më 7 prill 1939, kur Italia fashiste pushtoi vendin.
1996Rugova dhe Millosheviçi nënshkruajnë marrëveshjen për arsimin
Ibrahim Rugova dhe Sllobodan Millosheviçi nënshkruan marrëveshjen për arsimin, që synonte të zgjidhte çështjen e shkollimit të nxënësve dhe studentëve shqiptarë të Kosovës. Sipas saj, sistemi paralel arsimor do të kthehej në ambientet shtetërore pa u shkrirë në atë të Serbisë. Deri atëherë mësimi zhvillohej në shtëpi private dhe bodrume. Zbatimi mbeti në letër për gati dy vjet dhe mosbesimi mes palëve u thellua.
1998Forcat serbe sulmojnë Vërrinin dhe nis ofensiva e shtatorit në jug të Prizrenit
Më 1 shtator 1998, rreth orës 7 të mëngjesit, forcat ushtarake e policore serbe sulmuan pozicionet e UÇK-së në Vërri, në jug të Prizrenit, duke nisur nga fshati Lez; luftimet u shtrinë pastaj në Lybeqevë e Jeshkovë. Beteja zgjati disa ditë dhe më 3 shtator në Jeshkovë ra komandanti i Njësisë Speciale, Agim Shala. Me këtë sulm nisi ofensiva serbe e shtatorit kundër UÇK-së.
Burimet
Nga arkivi — leximet e kësaj dite
Ahmet Zogu: nga kryeministër te mbret
Rruga e plotë nga kryeministria te froni: si e ndërtoi Zogu pushtetin personal dhe çfarë ndryshoi vërtet për shtetin shqiptar.
Mbretëria Shqiptare 1928–1939
Njëmbëdhjetë vjet monarki: institucionet, varësia nga Roma dhe fundi i dhunshëm i prillit 1939, të treguara si një histori e vetme.
Rezistenca paqësore e Rugovës: dhjetë vjet pa armë kundër regjimit
Konteksti i marrëveshjes së 1996-s: si funksiononte strategjia e mosdhunës dhe pse ajo filloi të çahej pikërisht në ato muaj.