Kush do t'i fitojë zgjedhjet e jashtëzakonshme - Garë e fortë mes Albinit e Vjosës

Situata politike në Kosovë është në një krizë të thellë institucionale, me zgjedhje të reja të parakohshme parlamentare që priten brenda 45 ditëve (ndoshta fillim qershori 2026), pas dështimit të Kuvendit për të zgjedhur presidentin e ri. Kjo është zgjedhja e tretë parlamentare në pak më shumë se një vit, duke krijuar një cikël instabiliteti që ngjan me “skenarin bullgar” të krizave të përsëritura.

Shkaqet kryesore të krizës

Kriza shpërtheu sepse Kuvendi nuk arriti të zgjedhë një president të ri brenda afatit kushtetues (afati i fundit ishte rreth fundit të prillit 2026, pasi mandati i Vjosa Osmanit përfundoi më 4 prill). Opozita (PDK, LDK, AAK etj.) bojkotoi seancat, ndërsa shumica e Vetëvendosjes (LVV) e Albin Kurtit propozoi kandidatë të vetin (si Glauk Konjufca). Për të zgjedhur presidentin nevojiten 80 vota në raundin e parë ose dy të dytë, dhe 61 në të tretin – diçka që LVV (me rreth 57 deputetë plus minoritetet) nuk e arrinte pa kompromis. politico.eu

Presidentja Osmani shpërndau Kuvendin, por Kurti e quajti vendimin “jokushtetues” dhe iu drejtua Gjykatës Kushtetuese. Pavarësisht kësaj, kriza çoi në shpërndarje automatike të Kuvendit dhe zgjedhje të reja.

Albin Kurti dhe Vetëvendosja

Albin Kurti mbetet figura dominante. LVV fitoi bindshëm zgjedhjet e dhjetorit 2025 me rreth 51% të votave dhe 57 mandate, duke i dhënë mundësinë për të formuar qeverinë e tretë (me mbështetje nga minoritetet jo-serbë). Kurti ka një bazë të fortë popullore, sidomos mes atyre që kërkojnë ndryshim, anti-korrupsion dhe një linjë më të ashpër ndaj Serbisë. Ai ka arritur suksese në konsolidimin e pushtetit, por kritikohet për stil qeverisjeje centralizues, mungesë kompromisi dhe tensionet me partnerët ndërkombëtarë (sidomos SHBA dhe BE lidhur me dialogun me Serbinë). en.wikipedia.org

Në këtë krizë, Kurti duket se ka llogaritur se mund të përballojë pa Osmanin, duke preferuar një kandidat të LVV-së për president. Kjo tregon një strategji për konsolidim të plotë të pushtetit brenda partisë.

Vjosa Osmani dhe “binomi” i thyer

Vjosa Osmani ishte aleatja kryesore e Kurtit që nga 2021, kur ai e mbështeti fort për presidenten. Ajo solli imazh më “shtetëror”, pro-perëndimor dhe diplomatik, duke komplementuar stilin më populist të Kurtit. “Binomi Kurti-Osmani” shihej si simbol i brezit të ri politik pas luftës.

Tani raportet janë ftohur deri në konflikt të hapur. Arsyet kryesore:

•  Mosmarrëveshje për qasjen ndaj partnerëve ndërkombëtarë (Osmani më e afërt me SHBA-të, Kurti më skeptik ndaj disa presionëve).

•  Ambicia e Kurtit për kontroll të plotë – Osmani shihej si figurë e pavarur me popullaritet të lartë.

•  Refuzimi i Kurtit për ta mbështetur Osmanin për një mandat të dytë, duke preferuar një figurë nga LVV.

Osmani ka reaguar fuqishëm pas shpërndarjes së Kuvendit, duke thënë se “rrugët e mbyllura padrejtësisht hapen nga populli”. Shumë analistë presin që ajo të kthehet në arenën politike – ose duke krijuar parti të re, ose duke u afruar me LDK-në ose opozitën – dhe të marrë një pjesë të konsiderueshme votash nga LVV. Kjo mund ta dobësojë Kurtin në zgjedhjet e ardhshme. kosovo-online.com

Çfarë pritet nga zgjedhjet e reja?

•  LVV mbetet favorite në sondazhe (rreth 49%), por humbja e Osmanit si aleate mund t’i kushtojë disa përqindje.

•  Opozita (PDK, LDK, AAK) është e fragmentuar dhe nuk ka arritur koalicion të fortë kundër Kurtit.

•  Osmani si faktor i ri mund të ndryshojë ekuilibrin, duke krijuar një bllok më pro-perëndimor ose duke thithur vota nga qendra.

•  Çështjet kryesore në fushatë: stabiliteti institucional, marrëdhëniet me SHBA/BE, dialogu me Serbinë, ekonomia dhe anti-korrupsioni.

Kostoja e zgjedhjeve të përsëritura është e lartë për shtetin (buxhet, energji politike), dhe rreziku është një “ngrirje” e mëtejshme e institucioneve në një kohë kur Kosova ka nevojë për reforma, integrim evropian dhe stabilitet rajonal.

Kombinimi Kurti-Osmani, që dikur ishte forcë unifikuese, tani është bërë burim ndarjeje. Kurti po luan një lojë me rrezik të lartë për dominim absolut, ndërsa Osmani përfaqëson një alternativë më konsensuale dhe ndërkombëtarisht të pranueshme. Zgjedhjet e reja do të jenë një referendum i heshtur mbi këtë ndarje:

A do ta ndëshkojë elektorati arrogancën e pushtetit, apo do ta konfirmojë Kurtin si lider të pakontestueshëm?

Kosova po paguan çmimin e një sistemi politik ku kompromisi shihet si dobësi, ndërsa cikli i zgjedhjeve të shpeshta rrezikon të erodojë besimin te institucionet. Stabiliteti afatgjatë kërkon maturi nga të gjithë aktorët – diçka që deri tani ka munguar.