€651 milionë hyn, €88 milionë del — aritmetika që s’justifikon autostrada

Në mars 2026, Kosova importoi mallra për €651.8 milionë. Eksportoi për €88.4 milionë. Hendeku — €563.5 milionë në një muaj të vetëm — është 5.2% më i lartë se marsi i kaluar. Raporti import-eksport: 7.4 me 1. Për çdo euro që del, hynë shtatë e gjysmë.

Kjo është pamja që duhet të lexohet kur politikanët flasin për Korridorin 8, për autostrada të reja, për "lidhje rajonale". Infrastrukturë është mjet. Transporti është mjet. Por pa produkt për t’u transportuar, asnjë kilometër rrugë s’e kthen Kosovën në ekonomi prodhuese.

Kosova nuk eksporton sepse Kosova nuk prodhon. Në vend të kësaj, ajo importon: ushqime nga Maqedonia, mallra ndërtimi nga Serbia, tekstile nga Turqia, makineri nga Gjermania. Dhe kur euroja dobësohet — siç po ndodh — importet bëhen më të lira kudo në rajon, kështu që Kosova importon edhe më shumë. Spiralja e brendshme s’ka frena.

Retorika e Korridorit 8 është ajo që i shqetëson më shumë në këto raste. Politikanët shqiptarë nga Prishtina në Tiranë e Shkup kanë 20 vjet që e flasin si zgjidhje mbitregtare. Por një korridor është tub. Nëse tubi s’ka çfarë tranziton — nëse prodhimi vendor s’arrin në Shkodër, Tiranë, Durrës për t’u ngarkuar në anije — korridori bëhet zonë transiti për mallra të huaja që hyjnë, paguajnë pak tarifë, dhe dalin. Nuk është rritje.

Plus: deficiti tregtar po rritet në një kohë ku Kosova s’ka as politikë industriale, as zyre ekonomike funksionale, as përpjekje serioze për substitucion importesh. Qeveria Kurti i ka kushtuar pak vëmendje bujqësisë, pak prodhimit — shumë reformave institucionale. Reformat nuk prodhojnë djath, domate, tekstile.

Kolegët tanë të ekonomisë e kanë thënë vite: eksportet kosovare kufizohen kryesisht te metali (plumb, zink, nikel), te disa produkte bujqësore të pa-kokërr, dhe te shërbime IT të dobishme por të shpërndara. Kjo nuk është ekonomi. Kjo është mbijetesë me pasuri nëntokësore.

Korridori 8 është ide. Pa një strategji prodhimi, ajo mbetet vetëm ide. Dhe një deficit prej €563.5 milionësh në një muaj — €6.76 miliardë në vit nëse vazhdon — nuk mbulohet me asnjë kilometër asfalt.

Burim: IndeksOnline

— Redaksia ZHURMA