-
Profil
Maximilian Lambertz, austriaku që i kushtoi jetën gjuhës dhe eposit shqiptar
Nga Vjena te Shkodra e Lajpcigu: albanologu që regjistroi i pari folklorin shqiptar mbi baza shkencore, punoi krah Fishtës dhe përktheu «Lahutën e Malcís» në gjermanisht.
-
Diaspora
Visar Zhiti vdes për liri
Shkrimtari i njohur për veprën e tij poetike dhe luftën kundër censurës
-
Trashëgimia
Shtriga: emri i saj është latin, riti që e kapte është krejt shqiptar
Edith Durham e regjistroi më 1909: kryqi prej kockash derri te dera e kishës ditën e Pashkëve, monedha e argjendtë e lagur në gjakun e vjellë. Fjala vjen nga latinishtja strīga — pra emri hyri në shqipe shekuj para se sllavët të mbërrinin në Ballkan.
-
Profil
Esad Mekuli: veterineri që themeloi letërsinë moderne të Kosovës
Një veteriner nga Plava themeloi «Jeta e Re», Lidhjen e Shkrimtarëve dhe Akademinë e Kosovës — dhe me to, infrastrukturën e një letërsie që nuk lejohej të ngrihej.
-
Histori
Kuvendi i Bujanit: bashkimi me Shqipërinë që u premtua dhe u mohua, 1943–1944
Në fund të vitit 1943, dyzet e nëntë delegatë të Kosovës votuan në një kullë të Malësisë së Gjakovës rezolutën për bashkim me Shqipërinë. Beogradi komunist e shkeli premtimin brenda dy vjetësh.
-
Profil
Robert Elsie: albanologu që e bëri Shqipërinë të njohur në botë
Robert Elsie, albanologu kanadez që botoi mbi 60 libra për kulturën shqiptare, u bë urë midis Perëndimit dhe trashëgimisë shqiptare, duke sfiduar stereotipe me dokumente shkencore.
-
Trashëgimia
Kângë Kreshnikësh: eposi gojor që i rezistoi shtetit dhe shekujve
Kângë Kreshnikësh, cikli legjendar i Mujit e Halilit i mbajtur përmendsh brez pas brezi në shekujt XVII–XVIII, mbetet eposi gojor i fundit i gjallë në Evropën moderne.
-
Trashëgimia
Çiftelia: pesë shekuj me dy tela në odat shqiptare, nga Malësia te Drenica
Instrumenti me dy tela i mbijetoi pesë shekujve jo sepse u ruajt me kujdes — por sepse çdo brez gjeti diçka tjetër ta dojë tek ai.
-
Trashëgimia
Panteoni pagan i shqiptarëve: si mbijetoi në identitetin modern
Para krishterimit, para islamit, shqiptarët kishin panteonin e vet — Zojz, Tomor, Zana, Ora. Mbijetojnë sot: në folklor, në bektashizëm, në besë. Stratë e thellë e identitetit tonë.
-
Trashëgimia
Fisi Kuçi: si e dokumenton historia origjinën shqiptare të Brdave
Meduni ilir (shek. IV–III p.K.), defteri osman i 1485-ës, 'Chuzzi Albanesi' i Bolizzës (1614) — Kuçit ishin shqiptarë të dokumentuar. Pohara e 1855–1858 u mundua t'i shuajë. ADN-ja dhe Koja e Kuçit vërtetojnë se nuk arriti.