Sa bashki duhet të ketë ndarja e re territoriale?

TIRANË — Ndarja e re territoriale e Shqipërisë duhet të ketë më shumë se 36 bashki, sipas analistit Eduard Zaloshnja. Zgjedhjet bashkiake zhvillohen pas 10 muajsh, kështu që reforma duhet të miratohet tani ose do të vonojë 4 vjet. Pyetja kryesore është numri i bashkive në këtë ndarje të re.

Historikisht, Shqipëria u nda në prefektura, nënprefektura, bashki dhe komuna deri në Luftën e Dytë Botërore. Nën komunistët u krijuan 26 rrethe. Me ardhjen e Partisë Demokratike në pushtet, vendi u nda në 12 qarqe me 36 rrethe, dhe brenda tyre bashki e komuna, drejtuesit e të cilave zgjidheshin drejtpërdrejt nga banorët.

Në 2014, Partia Socialiste propozoi 36 bashki — një për secilin rreth. Por miratimi në Kuvend kërkonte votat e LSI-së dhe PDIU-së, dhe negociatat me to prodhuan 61 bashki, jo 36 si ishte planifikuar. Dekada e shkuar tregoi se shumë nga këto bashki të vogla nuk kanë funksionuar siç duhet, duke lindur nevojën për bashkime.

Zaloshnja argumenton se nëse ndiqen vetëm kriteret historike, gjeografike dhe ekonomike, 36 bashki do të ishin të arsyeshme. Por duhen mbajtur parasysh edhe funksionaliteti, dendësia e popullsisë, aftësia fiskale dhe aftësia e thithjes së fondeve për investime, kritere që mund të justifikojnë variacione.

Kamza dhe Vora mund të përngjiteshin Tiranës sipas kritereve historike, gjeografike e ekonomike, por kritere të tjera mund ta justifikojnë vazhdimin e tyre si bashki të pavarura. Njësoj për Malësinë e Madhe dhe Vaun e Dejës në Qarkun Shkodër. Mirdita ka një kriter të fortë historik — ishte e vetmja krahinë autonome në Shqipëri gjatë 500 vjetëve të sundimit otoman — megjithëse nuk përmbush kriteret ekonomike ose funksionale.

Ndarja në rajone do të realizohet në fazën e dytë, për herë të parë në Shqipëri, dhe nuk lidhet me zgjedhjet e pranverës 2027. Bazuar në kritere historike, gjeografike dhe ekonomike, Zaloshnja sugjeron katër rajone: Verior (Shkodër, Kukës, Lezhë, Dibër), Qendror (Tiranë, Durrës), Juglindor (Elbasan, Korçë) dhe Jugperëndimor (Fier, Berat, Vlorë, Gjirokastër).

Burim: Shqiptarja
— Redaksia ZHURMA