Sot në histori
Sot në histori — 2 gusht
2 gusht 1920 — Italia nënshkruan tërheqjen nga Vlora. Edhe: Balli Kombëtar dhe komunistët nënshkruajnë marrëveshjen e Mukjes.
3 ngjarje
Çfarë ndodhi më 2 gusht në historinë shqiptare: 3 ngjarje të datuara dhe të verifikuara nga arkivi ynë, bashkë me lexime që e vendosin datën në kontekst.
Më 2 gusht në histori
1920Italia nënshkruan tërheqjen nga Vlora
Qeveria shqiptare dhe ajo italiane nënshkruan në Tiranë traktatin që i dha fund Luftës së Vlorës. Pas tre muajsh luftimesh, Roma hoqi dorë nga plani për një mandat mbi Shqipërinë dhe pranoi largimin nga Vlora, duke mbajtur në zotërim vetëm ishullin e Sazanit. Fitorja forcoi qeverinë e dalë nga Kongresi i Lushnjës dhe ndihmoi pranimin e Shqipërisë në Lidhjen e Kombeve në fund të po atij viti.
1943Balli Kombëtar dhe komunistët nënshkruajnë marrëveshjen e Mukjes
Në fshatin Mukaj afër Krujës, përfaqësuesit e Ballit Kombëtar dhe të Lëvizjes Nacionalçlirimtare nënshkruan marrëveshjen për bashkërendimin e rezistencës kundër pushtuesit. Bisedimet kishin nisur më 26 korrik dhe u mbyllën me nënshkrimin pas mosmarrëveshjesh të ashpra mbi çështjen e Kosovës. Delegacionin komunist e drejtonte Ymer Dishnica, por udhëheqja e Partisë Komuniste e hodhi poshtë marrëveshjen brenda pak javësh. Prishja e saj çoi te lufta civile.
1514Vdes Gjon Kastrioti i Dytë, i biri i Skënderbeut
Gjon Kastrioti i Dytë, djali i Gjergj Kastriotit dhe i Donika Arianitit, vdiq në Itali. Pas rënies së Krujës familja u strehua në Mbretërinë e Napolit, ku ai mbajti titullin Dukë i San Pietro in Galatinës dhe Konte i Soletos. Në fillim të viteve tetëdhjetë të shekullit XV kaloi në Arbëri dhe u vu në krye të një kryengritjeje kundër osmanëve, duke u mbështetur te emri i të atit.
Burimet
Nga arkivi — leximet e kësaj dite
Lufta e Vlorës 1920: 4.000 vullnetarë kundër 20.000 trupave italiane
Historia e plotë e luftës që u mbyll sot me traktatin e Tiranës: katër mijë vullnetarë përballë njëzet mijë ushtarëve italianë.
Balli Kombëtar dhe lufta civile
Konteksti i asaj që erdhi pas Mukjes: si u shkëput fronti antifashist dhe si nisi lufta civile brenda vendit.
Kastriotët: nga dy fshatra të Dibrës te dy degë në Itali
Nga dy fshatra të Dibrës te dy degë fisnike në Itali, rruga e familjes që Gjon Kastrioti i Dytë e mbajti gjallë.