Vazhdo leximin
⌕ ☆

Sot në histori

Sot në histori — 13 gusht

13 gusht 2001 — Nënshkruhet Marrëveshja Kornizë e Ohrit. Edhe: Hasan Prishtina vritet në Selanik.

3 ngjarje

Çfarë ndodhi më 13 gusht në historinë shqiptare: 3 ngjarje të datuara dhe të verifikuara nga arkivi ynë, bashkë me lexime që e vendosin datën në kontekst.

Më 13 gusht në histori

2001Nënshkruhet Marrëveshja Kornizë e Ohrit

Katër partitë kryesore maqedonase dhe shqiptare nënshkruan marrëveshjen që i dha fund konfliktit të armatosur në Maqedoni. Ajo parashikonte ndalimin e armiqësive, çarmatimin vullnetar të grupeve shqiptare, decentralizim dhe statusin bashkëzyrtar të çdo gjuhe që flitet nga mbi njëzet për qind e popullsisë, si dhe pesëmbëdhjetë të drejta themelore kushtetuese. Zbatimi u shtri për vite dhe mbeti i pjesshëm, por marrëveshja e ndryshoi themelin kushtetues të shtetit.

1933Hasan Prishtina vritet në Selanik

Hasan Prishtina u vra me armë zjarri në një kafene të Selanikut nga një atentator i paguar. Ai kishte qenë deputet osman, një nga organizatorët kryesorë të kryengritjes së vitit 1912 dhe kryeministër i Shqipërisë për pesë ditë në dhjetor 1921. Pas ardhjes së Ahmet Zogut në pushtet jetoi në mërgim, duke organizuar opozitën. Vrasja e tij hoqi nga skena zërin më të fortë politik të Kosovës në atë brez.

1980Vdes Eqrem Çabej, babai i gjuhësisë shqiptare

Gjuhëtari Eqrem Çabej vdiq në një klinikë në Romë, një javë pas ditëlindjes së tij të shtatëdhjetë e dytë. Studimet e tij mbi historinë e shqipes, etimologjinë dhe lidhjet me gjuhët e vjetra ballkanike e bënë autoritetin kryesor të albanologjisë së shekullit të njëzetë. Punoi për dekada mbi «Studime etimologjike në fushë të shqipes», vepër që u botua kryesisht pas vdekjes dhe mbetet themel i çdo studimi të sotëm.

Nga arkivi — leximet e kësaj dite

Konflikti i 2001-shit dhe Marrëveshja e Ohrit

Konflikti që u mbyll me marrëveshjen e sotme, nga Tanushevci te Ohri, i treguar nga fillimi deri në fund.

Hasan Prishtina: kosovari që i dha pavarësisë goditjen e fundit

Jeta e burrit që u vra sot në Selanik: nga kryengritja e vitit 1912 te kryeministria dhe mërgimi politik.

Eqrem Çabej: babai i gjuhësisë shqiptare

Vepra e gjuhëtarit që ndërroi jetë sot dhe arsyeja pse etimologjia e tij mbetet themeli i albanologjisë së sotme.

Pyet Zhurmën
Shërbime, enciklopedi dhe lajme