ChatGPT dhe TikTok u përdorën nga një i ri për radikalizim dhe planifikim sulmi
Një rast gjyqësor zbulon se si rrjetet sociale dhe inteligjenca artificiale po përdoren nga adoleshentët për t'u radikalizuar dhe për të planifikuar akte të dhunshme.
Redaksia ZHURMA · · 3 min lexim
Një i ri 16-vjeçar ka pranuar para gjyqësorit se u radikalizua përmes videove në TikTok dhe se përdori inteligjencën artificiale ChatGPT për të planifikuar një sulm terrorist.
Çfarë ndodhi
Të hënën, Gjykata e Lartë e Uellsit të Ri Jugor vendosi një urdhër korrigjimi në komunitet prej 3 vitesh për adoleshentin e identifikuar me pseudonimin RK, i cili shmangu burgun pasi pranoi fajësinë për përgatitjen e një akti terrorist në Sidnej. Ngjarja ka zanafillën në vitin 2024, kur djali sapo kishte mbushur 14 vjeç.
Sipas vendimit të gjyqtarit Stephen Campbell, i riu nisi të shihte përmbajtje historike me tematikë politike në TikTok, si video për kryqëzatat. Më pas ai kaloi te videot për sulmet e 11 shtatorit 2001 dhe luftërat pasuese, duke përfunduar te përmbajtjet me dhunë të lartë dhe bisedat me persona të tjerë në internet. Për t'u bërë përshtypje të tjerëve, ai u fokusua te ndërtesa e Operës në Sidnej si vend i mundshëm për sulm.
I riu përdori platformën Telegram për të kërkuar udhëzime se si të ndërtonte një bombë me tenxhere me presion dhe u përpoq të kontaktonte përmes emailit me Dzhokhar Tsarnaev, autorin e sulmit në maratonën e Bostonit. Përveç kësaj, ai shfrytëzoi ChatGPT për të marrë të dhëna rreth këtij personi, për të pyetur mbi masat e sigurisë në Operën e Sidnejit, si dhe për të hulumtuar vendet ku grumbullohen njerëzit dhe ku vuajnë dënimin personat e dënuar për terrorizëm.
Çfarë do të thotë për ne
Burimi nuk përmend rast konkret në Kosovë, Shqipëri apo Maqedoni të Veriut, por ky rrezik është i pranishëm në çdo shtëpi shqiptare ku fëmijët kanë qasje në smartphone. Pavarësisht nëse jetoni në Prishtinë, Tiranë, Shkup apo si pjesë e diasporës në Evropë dhe Perëndim, algoritmet e rrjeteve sociale funksionojnë njësoj për të gjithë përdoruesit.
Adoleshentët mund të bien pre e manipulimit gradual nga përmbajtjet e zakonshme historike deri te videot radikale me përmbajtje dhune. Po ashtu, përdorimi i mjeteve si ChatGPT pa mbikëqyrje u mundëson të rinjve të kërkojnë informacione të ndjeshme pa kuptuar pasojat ligjore dhe rrezikun real të veprimeve të tyre.
Si ta përdorni
- Kontrolloni përmbajtjen: Bisedoni me fëmijët për videot që shohin në TikTok dhe pyetni se me kë komunikojnë në platforma si Telegram.
- Vendosni kufizime: Përdorni opsionet e kontrollit prindëror në telefonat e fëmijëve për të bllokuar qasjen në përmbajtje me dhunë apo gjuhë urrejtjeje.
- Vëzhgoni përdorimin e inteligjencës artificiale: Mësojini të rinjtë se mjetet si ChatGPT nuk duhet të përdoren për të kërkuar informacione rreth armëve, dhunës apo veprimtarive ilegale.
