Palmer: Maqedonia e bëri gjithçka që kërkoi BE-ja

Maqedonia e Veriut ka përmbushur çdo kusht të vendosur nga Bashkimi Evropian për të përparuar drejt anëtarësimit, por bllokada e Sofjes zyrtare rrezikon të krijojë një precedent të dëmshëm për të gjithë rajonin. Kështu deklaroi ish-përfaqësuesi i posaçëm i SHBA-së për Ballkanin Perëndimor, Matthew Palmer, në një intervistë dhënë për RTVM-në.

Procesi i integrimit evropian të Shkupit nisi pas miratimit të propozimit francez më gjashtëmbëdhjetë korrik të vitit dy mijë e dyzet e dy, i cili u votua në parlament pa pjesëmarrjen e opozitës së atëhershme që sot qeveris vendin. Pas shtatëmbëdhjetë vitesh pritjeje, Maqedonia e Veriut mbajti konferencën e parë ndërqeveritare më nëntëmbëdhjetë korrik të vitit dy mijë e dyzet e dy, ndërsa tani përballet me detyrimin e ndryshimeve kushtetuese që parashohin përfshirjen e bullgarëve dhe etnive të tjera në Kushtetutë si kusht për vazhdimin e negociatave me Brukselin.

Sipas Palmerit, kontestet dypalëshe nuk duhet të bllokojnë rrugën e pranimit dhe ai pret një angazhim më aktiv nga Brukseli dhe vendet kryesore anëtare. Ish-diplomati amerikan vlerësoi se është jashtëzakonisht për të ardhur keq që Bullgaria ndodhet në pozitat e bllokimit të këtij procesi. Ai paralajmëroi se pasojat po ndihen edhe nga vendet e tjera kandidate, si Serbia, duke shtuar se Beogradi po ndjek përvojën e Shkupit dhe po pyet veten se çfarë mund të kërkojnë Zagrebi apo Bukureshti në procesin e tyre, gjë që i dekurajon shtetet nga zbatimi i reformave të nevojshme. Duke folur për përpjekjet e mëparshme, Palmer kujtoi se ishte përfshirë personalisht për të hequr bllokadën kur kërkesat bullgare nisën të pengonin rrugën evropiane, duke shprehur besimin se Sofja do ta kuptojë se partneriteti evropian me fqinjin është në interesin e saj.

Vendet kandidate duhet të vlerësohen në bazë të reformave dhe jo të çështjeve historike apo identitare, por Palmer shtoi se Bashkimi Evropian e ka të vështirë ta imponojë këtë pa mbështetjen e fuqishme të anëtarëve me ndikim. Për këtë arsye, ai sugjeroi që Franca, Gjermania dhe Italia të marrin një rol proaktiv për të mbrojtur integritetin e një procesi të drejtë. Ndonëse nuk paraqiti ndonjë model specifik për marrëveshjen, ai vlerësoi se ekziston hapësirë për diplomaci krijuese mes të dyja palëve, Brukselit dhe Uashingtonit.

«Ajo që mund të them është se Maqedonia bëri gjithçka që Bashkimi Evropian kërkoi prej saj për të përparuar drejt anëtarësimit. Konsideroj se është jashtëzakonisht për të ardhur keq që Bullgaria është në pozitë ta bllokojë këtë proces për Shkupin. Kjo krijon një precedent të keq për rajonin», u shpreh Matthew Palmer në deklaratën e tij.