Brukseli është lodhur me ne — dhe është e drejta e tij

Në pranverë të vitit 2026, Shqipëria gjendet në kapitullin 23 dhe 24 të negociatave. Maqedonia është e bllokuar nga Bullgaria, edhe pse e ka zgjidhur problemin grek me marrëveshjen e Prespës. Kosova nuk ka as statusin e kandidatit dhe, me të vërtetë, mezi mund të vendosë për të aplikuar.

Sipas dëgjuarjes politike shqiptare, fajin e ka Brukseli. “Ata nuk na duan”, thotë një parlamentar i opozitës. “BE-ja është politike, jo meritokratike”, thotë një analist i afërt me qeverinë. “Francezët na bllokojnë”, thotë një komentator në një emision të mëngjesit.

Le të shikojmë faktet.

Kush po ecën?

Mali i Zi — vend me 600 mijë banorë, pa ekonomi të fortë, me një klasë politike po aq të vogël sa ajo e Kosovës — po ecën drejt antarësisë në BE për rreth vitin 2028. Mali i Zi ka hapur dhe mbyllur mbi 30 kapituj negociatash.

Serbia, që ka kryer agresione ushtarake ndaj fqinjëve brenda 30 viteve të fundit, është më pranë antarësisë se çdo vend shqiptar. Pse? Sepse Serbia e shikon BE-në si punë teknike: ajo dërgon pavarësisht politikës ndërkombëtare dokumentet e kërkuara, i përkthen ligjet, bashkëpunon me Frontex.

Shqipëria dhe Kosova e shikojnë BE-në si dialog politik. Ne duam diskutime, takime, deklarata të përbashkëta, foto me Ursula Van der Leyen. Ne dërgojmë dokumentet si dytësore.

BE-ja nuk është miqësia jonë e fëminisë. Është një burokraci që pret dosje të plota, rregullore të zbatuara, dhe institucione që funksionojnë pa presionin e kryeministrit.

Ku gabohemi

Tri probleme konkrete.

E para: Pavarësia e institucioneve. BE-ja kërkon që prokurori të mos telefonohet nga kryeministri kur hap hetim. Në Shqipëri dhe Kosovë, kjo ende konsiderohet naive. SPAK ka luftuar për pavarësi; qeveria e Ramës po e shtyp sistematikisht. Kjo nuk është detaj — është kushti bazë i Kapitullit 23.

E dyta: Media publike. Radio Televizioni Shqiptar dhe Radio Televizioni i Kosovës janë ende institucione që i bindesn qeverive. BE-ja nuk kërkon që ato t'i kritikojnë qeveritë; kërkon që të mos i mbrojnë. Një nuancë e vogël. Dhe një nuancë që në Tiranë dhe Prishtinë ende nuk kuptohet.

E treta: Zgjedhjet lokale. BE-ja e ka shpjeguar disa herë se ndryshimi i kufijve administrativë para zgjedhjeve, për arsye politike, nuk pranohet. Në Shqipëri, reforma administrative e 2015-ës ishte partiake. BE-ja e ka vërejtur. Pranimi i Shqipërisë nuk do të ecë derisa kjo të korrigjohet.

Përgjegjësia

Brukseli është lodhur jo sepse nuk na do. Është lodhur sepse ne ia kërkojmë butësi për probleme që i kërkohet çdo kandidati të tjetër. Nuk ka “kandidat të veçantë”. Ka vetëm kandidatë që përparojnë ose jo.

Nëse nuk po përparojmë, faji nuk është i Brukselit.

— Redaksia ZHURMA