Viktor Gjika, regjisori që ndryshoi gjuhën vizuale të kinemasë shqiptare

TIRANË — Më 23 qershor 1937 lindi në Korçë Viktor Gjika, regjisor, skenarist dhe kinooperator që do të rishpikte gjuhën vizuale të kinemasë shqiptare. Studimet e larta i kreu në Moskë, ku studioi së bashku me Dhimitër Anagnostin për kinooperator. Së bashku, ata kryen temën e diplomës, filmin "Njeriu kurrë nuk vdes", një ekranizim i tregimit të Ernest Heminguejit, me të cilin fituan Çmimin e Madh në Festivalin Botëror të Shkollave Kinematografike më 1961.

Pas rikthimit në atdhe, solli publikut shqiptar kryevepra si "Nëntori i dytë", "Gjeneral Gramafoni", "Yjet e netëve të gjata", "Njeriu me top", "Rrugë të bardha", "I teti në bronx", "Përballimi" dhe "Në çdo stinë". Krijimet e tij mbeten në fondin e artë të kinemasë shqiptare dhe të kujtesës kolektive.

Gjika lëvroi edhe dokumentarin — "Bistrica '63", "Kur vjen Nëntori", "Horizonte të hapura" — dhe portrete për figura kombëtare si Fan Noli dhe Ismail Qemali. Nga 1984 deri në 1991 drejtoi Kinostudion "Shqipëria e Re", duke udhëhequr prodhimin e filmave në një periudhë kyçe dhe duke orientuar politikën kulturore të institucionit. Në total realizoi rreth 15 filma artistikë dhe 25 dokumentarë.

Për vlerat artistike dhe për veprat e tij dinjitoze, më 1977 iu dha titulli "Artist i Merituar" dhe më 1985 "Artist i Popullit". U nda nga jeta më 3 mars 2009. Në 2021, Presidenti i Republikës e vlerësoi pas vdekjes me dekoratën e lartë "Nderi i Kombit", me motivacionin: "Në shenjë nderimi dhe vlerësimi të lartë shtetëror për kontributet dhe meritat e jashtëzakonshme në kinematografinë shqiptare si operator, skenarist, regjisor e drejtues i spikatur dhe elitar i ish-Kinostudios "Shqipëria e Re"; për vlerat kinematografike shqiptare që krijoi, si dhe përfaqësimit dinjitoz në ekranet botërore".

Burim: ATSH
— Redaksia ZHURMA