Trashëgimia që mbahet
Iso-polifonia, Kanuni, kuzhina e maleve, kostumet, zakonet. Çfarë kalon nga gjyshi te nipi — ose nuk kalon.
Islami në Shqipëri: si u formua feja me identitet shqiptar
Islami shqiptar lindi nën osmanët, u formësua nga bektashizmi i Naim Frashërit, u shtyp nga komunizmi dhe tani përballet me zgjedhjen e shek. XXI. Konvertimi gradual, toleranca historike, identiteti kombëtar.
Panteoni pagan i shqiptarëve: si mbijetoi në identitetin modern
Para krishterimit, para islamit, shqiptarët kishin panteonin e vet — Zojz, Tomor, Zana, Ora. Mbijetojnë sot: në folklor, në bektashizëm, në besë. Stratë e thellë e identitetit tonë.
Kënga kreshnike: çfarë Evropa humbi dhe Shqipëria zbuloi vonë
Në vitin 1934, në Novi Pazar, një plak bilingve këndoi të njëjtën këngë dy herë — një herë shqip, një herë boshnjakisht. Milman Parry e regjistroi. Ne po mësojmë vetëm tani se çfarë dëgjoi.
Kuzhina e maleve: e vërteta pas "autenticitetit" në pjatë
Fli-ja kërkon tre orë mbi prush lisi, një saç që rrotullohet dhe një grua që s'largohet prej tij. Restoranti që ju e shet për dyzet minuta po ju shet diçka tjetër.
Kanuni i Gjeçovit: si u zhvendos ligji i malit nën tryezë
Shtjefën Gjeçovin e vranë në 1929. Kodin e tij e botuan në 1933. Midis këtyre dy datave rri një vend që ende përpiqet të vendosë nëse Kanuni është ligj, letërsi, apo sëmundje.
Iso-polifonia: muzikë që krijohet pa dirigjent e pa partiturë
Një grup burrash në Labëri nis një këngë ku secili e di vendin e vet dhe askush nuk e shkruan atë që do të këndojë. Kjo është teknika, kjo është politika e saj.
Si e shndërroi Begaj librin e Qosjes në pasqyrë të humbjes së intelektualit?
Presidenti shqiptar ngriti librin e vetë autorit si pasqyrë për humbjen. Letërsia bëhet gjuhë e fundit zyrtare.
Pse Peleshi e quajti Qosjen mendjen më prodhimtare ndër shqiptarë?
Kryeparlamentari i Shqipërisë zgjedh peshën. "Atdhetar i pashoq dhe shkrimtar i pakohë" — ndoshta fjala zyrtare më e mirë.
Muzeu etnografik i Durrësit — trashëgimi apo paketë turistike?
Pas rikonstruksionit, hapen dyert. Por pyetja e vërtetë mbetet: a është institucion apo set fotografik?
Polifonia e Labërisë: UNESCO e mbron, rrugët e braktisura e heshtin
Në Vlorë dhe Gjirokastër, grupe të moshuara këndojnë ende këngët që listat botërore i quajnë trashëgimi. Pas tyre nuk ka rresht të dytë.
Mazrekët e Dukagjinit: rrënja e Kastriotëve dhe fisit që sundoi mesjetën
Mazrekët e Dukagjinit — fisi nga i cili rrjedh familja Kastrioti dhe, përmes tyre, Skanderbegu. Dokumentuar nga Angelo (1603) si «Meserechus», sipas Malaj (Studime Historike) dhe Elsie.
Fisi Berisha: lidhja me familjen Jashari dhe rrënjët në Drenicë
Fisi i lashtë i malësisë veriore — i dokumentuar që nga viti 1242 — ruan linjën Berisha e Kuqe të Drenicës, nga ku rrjedh familja Jashari e Prekazit dhe komandanti Adem Jashari.