Rubrika
Skënderbeu dhe Rezistenca
Gjergj Kastrioti, Lidhja e Lezhës dhe çerek shekulli qëndrese — njeriu pas mitit dhe lufta që e bëri Arbërinë emër në Evropë.
Ndiq këtë temë: RSS Buletini i mëngjesit
Miti i 'Skënderbeut serb': çfarë thonë faktet kundër propagandës
Teza se Gjergj Kastrioti ishte serb lindi nga keqleximi i një dokumenti dhe nga nacionalizmi i shekullit XIX — jo nga dëshmitë. Ja çfarë thonë vetë burimet.
Përkrenarja dhe shpata e Skënderbeut: relikte të një kombi
Dy objekte hekuri e bronzi në Vjenë mbajnë emrin e Gjergj Kastriotit prej katër shekujsh — sa histori, aq edhe legjendë; ja çfarë thonë faktet pas miteve.
Donika Kastrioti: zonja e Krujës dhe e mërgimit
Princeshë e Arianitëve, bashkëshorte e Skënderbeut dhe e fundit nga shtëpia e Kastriotëve që mbante çelësat e Krujës — Donika e mbylli jetën në mërgim, larg atdheut që mbrojti.
Skënderbeu në kujtesën evropiane: nga Barleti te Vivaldi e Disraeli
Për tre shekuj Evropa e këndoi Skënderbeun në latinisht, anglisht e frëngjisht — opera, tragjedi e romane. Si u bë një princ shqiptar pasqyra ku kontinenti pa veten.
Marin Barleti: shqiptari që i dha botës legjendën e Skënderbeut
Një prift nga Shkodra, dëshmitar i rrethimeve osmane, shkroi në latinisht jetën e Skënderbeut dhe e shndërroi atë në hero të mbarë Evropës — me një penë gjeniale dhe një dorë që herë-herë trillonte.
Rezistenca pas Skënderbeut: njëzet vjet luftë pa kryeprijësin
Kur Skënderbeu vdiq në Lezhë më 1468, shumëkush priti shembjen. Por besëlidhja mbijetoi prijësin: njëmbëdhjetë vjet të tjerë rezistence, deri te muret e fundit të Shkodrës.
Vdekja e Skënderbeut (1468): fundi i njeriut, fillimi i legjendës
Më 17 janar 1468, një ethe e zakonshme bëri atë që tri sulltanë s'e bënë dot: vrau Skënderbeun. Por vdekja e njeriut nuk e vrau idenë — ajo sapo kishte nisur.
'Atleti i Krishtërimit': si Evropa e pa Skënderbeun
Katër papë e quajtën Athleta Christi dhe Evropa e brohoriti si murin e fundit të krishterimit — por brohoritjet erdhën më shumë se floriri. Anatomia e një titulli.
Beteja e Albulenës (1457): kurthi që shkatërroi një ushtri pushtuese
Më 2 shtator 1457, pas dy vjetësh tradhtish e disfatash, Skënderbeu u zhduk në male për të rishfaqur ushtrinë e tij mbi një kamp osman të fjetur — fitorja më e bukur e qëndresës shqiptare.
Rrethimet e Krujës: si një kështjellë i mposhti tri ushtri osmane
Tri herë sulltanët osmanë rrethuan Krujën — më 1450, 1466 dhe 1467 — dhe tri herë guri i saj i kalldrëmuar mbeti shqiptar; historia se si një kala e vogël i bëri ballë perandorisë më të madhe të kohës.
Gjergj Kastrioti Skënderbeu: njeriu pas mitit
Para se të bëhej emblemë e një kombi, Gjergj Kastrioti ishte një peng te Porta, një bej osman dhe një princ që zgjodhi — në moshë të rritur — të kthehej te vetja.
Beteja e Torviollit (1444): fitorja e parë që tronditi Perandorinë
Më 29 qershor 1444, në fushën e Torviollit, një kapedan i dezertuar nga ushtria osmane mposhti një ushtri tri herë më të madhe — dhe i tregoi Evropës se Perandoria mund të humbiste.