Maliqi ekspozon 70 fotot dhe ditarin e vitit 1940 të ushtarit arvanitas

MALIQ — Dhjetëra dëshmi vizuale dhe shënime ditari nga Lufta Italo-Greke (1940–1941) janë prezantuar në Maliq përmes një ekspozite fotografike. Këto materiale u realizuan nga arkeologu dhe ushtari arvanitas Kristo Petro Mesogjitis, i cili shërbeu si përkthyes i trupave greke.

Mesogjitis fliste rrjedhshëm gjuhën shqipe për shkak të origjinës së tij dhe ndihmonte ushtrinë greke për kontaktet me popullatën civile në Maliq e Gorë. Gjatë një vajtjeje në Korçë, ai bleu me kursimet e tij një aparat fotografik për të dokumentuar jetën e përditshme.

Në ekspozitë janë prezantuar rreth 70 fotografi që pasqyrojnë fshatrat e Maliqit e Pogradecit dhe skena ushtarake. Përveç fotove, arkeologu studioi kulturën popullore shqiptare dhe përshkroi në ditar zakonet e kohës, të cilat ishin të njëjta me ato të arvanitasve.

Ekspozitën e solli në Shqipëri ish-kryebashkiaku i Saronikos në Greqi, Petro Filipu, i cili ishte bashkëfshatar i arkeologut që ndërroi jetë në vitin 1945. Filipu riktheu në vëmendje këtë arkiv të rëndësishëm, duke sjellë edhe faksimile të ditarit personal të autorit.

Shënimet e Mesogjitis pasqyrojnë traditat tona popullore. Ashtu si komuniteti shqiptar në Bullgari që ruan gjuhën dhe traditat shqiptare prej katër shekujsh, ushtari arvanitas gjeti në zonën e Maliqit të njëjta zakone kulturore si ato të vendlindjes së tij.

Në ditarin e tij të vitit 1940, Mesogjitis shkroi se populli shqiptar është i vuajtur dhe i shfrytëzuar nga të huajt. Megjithatë, ai e cilësoi atë si shumë punëtor e të zgjuar, duke shtuar se shqiptarët do të përparojnë nëse u jepet shansi.

Për drejtoren e Kulturës në Maliq, Dhora Dajko, kjo ekspozitë shërben si një dëshmi e fuqishme e kujtesës historike dhe respektit. Ajo vlerësoi trashëgiminë e përbashkët kulturore, e cila dëshmon lidhjet e ngushta mes dy vendeve përgjatë dekadave.

Burim: Top Channel
— Redaksia ZHURMA