Si u bë Lukë Kaçaj, malësori që këndonte në pesë gjuhë?

— Prof. Stefan Çapaliku kujton takimin e tij të parë me artistin Lukë Kaçaj në vitin 1986, në një rrethanë atipike: gjatë udhëtimit me tren në linjën Tiranë–Shkodër. Në një kohë kur udhëtimet me tren krijonin një kulturë të veçantë komunikimi, Çapaliku e përshkruan Kaçajn si një gjentilmen të veshur me kostum të zi, në kontrast me varfërinë absolute të kohës.

Kaçaj, i cili e prezantoi veten përmes vargjeve të këngës "O ju male", ishte një figurë që kishte kaluar një rrugë formimi të gjatë. Ai nisi studimet si seminarist në Shkodër, ku mori mësime muzike nga Patër Martin Gjoka dhe Patër Filip Mazrreku, përpara se të shndërrohej në një intelektual të rafinuar.

Kjo përgatitje i lejoi atij të shkonte deri në fakultetin e muzikës në Moskë. Aty, malësori shqiptar arriti të këndonte në pesë gjuhë: shqip, latinisht, italisht, frëngjisht dhe rusisht, duke treguar një nivel të lartë akademik pa humbur thelbin e tij kombëtar.

Sipas kujtimeve të Çapalikut, jeta e Lukë Kaçajt ishte një vërtetim i vazhdueshëm i motos latine "Frangor, non flector" (Thyhem, por nuk përkulem). Ky parim i qëndresës intelektuale dhe morale e shoqëroi artistin gjatë gjithë karrierës së tij, duke e bërë atë një shembull të integritetit për gjeneratat e ardhshme.

Ky portret i artistit, i shënuar për elegance dhe kulturë, vjen në një moment reflektimi për vlerat e humbura, duke përmendur edhe shkatërrimin e hekurudhave shqiptare që dikur shërbinin si hapësira të takimeve mes intelektualëve dhe studentëve të kohës.

Burim: Dielli
— Redaksia ZHURMA