Shqipëria dhe Kosova kryesojnë rajonin për humbjet e energjisë

Infrastruktura e energjisë elektrike në Ballkanin Perëndimor vazhdon të përballet me sfida të rëndësishme lidhur me efikasitetin dhe shpërndarjen e saj. Të dhënat e reja të publikuara në Raportin e Konvergjencës Ekonomike për Ballkanin Perëndimor për vitin 2026 tregojnë se një pjesë e konsiderueshme e energjisë që injektohet në rrjet nuk arrin kurrë te konsumatorët fundorë. Kjo situatë e vendos Shqipërinë në grupin e shteteve me nivelin më të lartë të humbjeve në të gjithë rajonin gjatë harkut kohor 2023-2024. Përqindja e regjistruar për territorin shqiptar arrin në 19.4%, shifër kjo që përbën më shumë se trefishin e mesatares së Bashkimit Evropian, e cila llogaritet në 6 për qind.

Krahasimet rajonale dëshmojnë se Shqipëria nuk është e vetmja që shfaq tregues të tillë. Vetëm Kosova shënon nivele edhe më të larta se Shqipëria, me 21.9% të energjisë së humbur në rrjet. Në anën tjetër, Bosnjë-Hercegovina paraqitet si vendi me nivelin më të ulët të humbjeve në rajon, pasi regjistron shifrën 10.4%. Për sa i përket mesatares së përgjithshme për Ballkanin Perëndimor gjatë periudhës 2023-2024, ajo ishte 15.2%, duke rezultuar rreth dy herë e gjysmë më e lartë se mesatarja e Bashkimit Evropian dhe dukshëm më e lartë krahasuar me nivelin 9.2% të vendeve fqinje të Bashkimit Evropian të përdorura nga OECD për qëllime krahasimi.

Organizata ndërkombëtare e mat këtë tregues duke marrë parasysh atë pjesë të energjisë që hidhet në rrjetet e shpërndarjes dhe transmetimit, por që nuk përftohet nga përdoruesit përfundimtarë. Këto disbalanca vijnë si rezultat i kombinimit të vështirësive teknike, të cilat lidhen ngushtësisht me amortizimin e infrastrukturës, bashkë me problemet joteknike ku ndikim ushtrojnë edhe pajisjet e vjetra të matjes dhe regjistrimit të konsumit.

Pavarësisht pozicionit aktual, dokumenti vëren se Shqipëria ka shënuar hapa para në krahasim me situatën e një dekade më parë. Bashkë me Kosovën, vendi bën pjesë në grupin e pakët rajonal ku shifrat e humbjeve kanë shënuar ulje gjatë viteve të analizuara. Megjithatë, ky përmirësim nuk ka qenë i mjaftueshëm për të ndryshuar pozicionin e përgjithshëm të vendit në raport me fqinjët. Ndërkohë që në ekonomitë e tjera të rajonit treguesit e humbjeve kanë pësuar rritje, mesatarja rajonale ka mbetur praktikisht e pandryshuar në krahasim me vitin 2014.

Një tjetër aspekt që preket në gjetjet ekonomike ka të bëjë me faturimin dhe shpenzimet për konsumatorët jofamiljarë. Kostoja e energjisë elektrike për bizneset në Shqipëri është afruar ndjeshëm me standardet e Bashkimit Evropian, duke prodhuar një kontrast të dukshëm mes çmimeve relativisht konkurruese për sektorin e biznesit dhe efikasitetit ende të ulët që shfaq rrjeti energjetik në tërësi.

Burimet: JavaNews; Almakos; IndeksOnline; Ekonomia Online; Gazeta Blic (klaster 7 outlets).