Vazhdo leximin
⌕ ☆

Sot në histori

Sot në histori — 17 nëntor

17 nëntor 1944 — Çlirohet Tirana pas nëntëmbëdhjetë ditësh luftimesh. Edhe: Kosova zgjedh kuvendin e saj të parë nën administrimin ndërkombëtar.

4 ngjarje

Çfarë ndodhi më 17 nëntor në historinë shqiptare: 4 ngjarje të datuara dhe të verifikuara nga arkivi ynë, bashkë me lexime që e vendosin datën në kontekst.

Më 17 nëntor në histori

1944Çlirohet Tirana pas nëntëmbëdhjetë ditësh luftimesh

Beteja për kryeqytetin nisi më 28 tetor dhe zgjati nëntëmbëdhjetë ditë e net. Forcat gjermane u tërhoqën nën errësirë natën e 16 nëntorit dhe në mëngjesin e 17-t qyteti mbeti në duart e njësive të Ushtrisë Nacionalçlirimtare. Brenda dy javësh u çlirua edhe pjesa tjetër e vendit; pushteti kaloi te qeveria e dalë nga mbledhja e Beratit e tetorit të atij viti.

2001Kosova zgjedh kuvendin e saj të parë nën administrimin ndërkombëtar

Votuan 64,3 për qind e zgjedhësve të regjistruar. Lidhja Demokratike e Kosovës e Ibrahim Rugovës mori dyzet e shtatë nga njëqind e njëzet ulëset, Partia Demokratike e Kosovës njëzet e gjashtë. Qeveria e parë doli nga një kompromis: kryeministër u bë Bajram Rexhepi i PDK-së, ndërsa Rugova u zgjodh president nga kuvendi në pranverën e vitit 2002.

1888Vdes Dora d'Istria, zëri europian i çështjes shqiptare

Elena Gjika, e njohur me pseudonimin Dora d'Istria, vdiq në Firence. Nuk e mësoi kurrë shqipen, por shkrimi i saj i vitit 1866 në «Revue des Deux Mondes» për kombësinë shqiptare sipas këngëve popullore u përkthye një vit më vonë nga Dhimitër Kamarda dhe qarkulloi gjerësisht ndër rilindësit. Mbajti lidhje me Jeronim De Radën dhe me Zef Jubanin.

1973Lind Luan Haradinaj, i rënë në një nga përleshjet e para të UÇK-së në kufi

Luan Haradinaj lindi më 17 nëntor 1973 në Gllogjan të Deçanit. Më 6 maj 1997, në krye të një grupi luftëtarësh që po kalonte kufirin nga Shqipëria, ra në përleshje me forcat serbe të kufirit — një nga betejat e para të UÇK-së. Pas luftës u shpall Hero i Kosovës.

Nga arkivi — leximet e kësaj dite

Çlirimi i vitit 1944 dhe marrja e pushtetit

Si u kthye fitorja ushtarake në monopol politik brenda pak javësh — kronika e nëntorit që ndryshoi gjysmë shekulli.

Lëvizja Nacionalçlirimtare dhe komunistët

Struktura që çliroi Tiranën: nga çetat e para te një ushtri prej dhjetëra mijërash nën komandë të vetme partiake.

Jeronim De Rada: poeti arbëresh që nisi letërsinë moderne shqipe në Kalabri

Bashkëkorrespondenti arbëresh i Dora d'Istrias: si u lidh një diasporë pesëshekullore me lëvizjen kombëtare në Ballkan.

Pyet Zhurmën
Shërbime, enciklopedi dhe lajme