Vazhdo leximin
⌕ ☆

Sot në histori

Sot në histori — 2 nëntor

2 nëntor 1910 — Lind Tefta Tashko-Koço, soprania që e ngriti këngën shqipe në skenë. Edhe: Lind Bilal Xhaferri, shkrimtari çam që shkroi nga mërgimi.

3 ngjarje

Çfarë ndodhi më 2 nëntor në historinë shqiptare: 3 ngjarje të datuara dhe të verifikuara nga arkivi ynë, bashkë me lexime që e vendosin datën në kontekst.

Më 2 nëntor në histori

1910Lind Tefta Tashko-Koço, soprania që e ngriti këngën shqipe në skenë

Lindi në Fajum të Egjiptit, në një familje korçare të mërguar. U shkollua në Francë dhe u kthye për të kënduar në sallat e Tiranës e të Korçës, duke përzier repertorin operistik me këngën qytetare shqiptare. Regjistrimet e saj të viteve tridhjetë mbeten dëshmia e parë serioze e një zëri lirik shqiptar në disk. Vdiq në Tiranë më 30 dhjetor 1947, vetëm tridhjetë e shtatë vjeçe.

1935Lind Bilal Xhaferri, shkrimtari çam që shkroi nga mërgimi

Lindi në fshatin Ninat të Konispolit, pinjoll i një familjeje çame. Regjimi ia hoqi të drejtën e botimit dhe në gusht 1969 u arratis nga Shqipëria. Pas një viti mbërriti në Shtetet e Bashkuara dhe në Çikago themeloi revistën «Krahu i shqiponjës», të cilën e drejtoi për tridhjetë e nëntë numra në shqip dhe anglisht, duke e kthyer në zë të diasporës dhe të çështjes çame. Vdiq në Çikago më 14 tetor 1986.

1989Afrim Zhitia dhe Fahri Fazliu bien të rrethuar në Prishtinë

Më 2 nëntor 1989 policia jugosllave rrethoi në lagjen Kodra e Diellit të Prishtinës dy veprimtarët e lëvizjes ilegale, Afrim Zhitia dhe Fahri Fazliu. Pas disa orë luftimesh ranë të dy. Zhitia, nga Lluga e Podujevës, ishte 24 vjeç; Fazliu, nga Llausha e Podujevës, 26 vjeç.

Nga arkivi — leximet e kësaj dite

Tefta Tashko-Koço: soprania që e bëri këngën shqipe art

Jeta e shkurtër dhe disqet që mbetën: si u ndërtua ideja se kënga qytetare shqiptare mund të qëndronte përballë repertorit europian.

Çamët: historia e një dëbimi

Prapavija e familjes ku u lind Bilal Xhaferri — dëbimi i vitit 1944 dhe pse çështja çame mbeti jashtë tryezave zyrtare.

Festivali i Këngës: skena ku kënga shqiptare u bë çështje shteti

Nga sallat ku këndoi Tefta te festivali që politika e kontrolloi për dekada: si u shndërrua muzika në instrument pushteti.

Pyet Zhurmën
Shërbime, enciklopedi dhe lajme