DEA OPEN AIR rikthehet me edicionin e 13-të në Tiranë, 40 filma nga 25 vende

TIRANË — Festivali Ndërkombëtar i Filmit DEA OPEN AIR hap dyert e edicionit të trembëdhjetë më 1 qershor 2026, duke kthyer Tiranën në pikë takimi të kinematografisë botërore për pesë ditë. Organizatori deklarojnë se mbi 40 filma nga 25 vende do të shfaqen në tre seksione konkurruese, me Amfiteatrin e Universitetit të Arteve dhe Teatrin Eksperimental «Kujtim Spahivogli» si hapesira kryesore të projeksioneve.

Pse ka rëndësi

• Festivali është një nga vetëm platformat e qendra e hapura për kinemënë ndërkombëtare në Shqipëri, pa pagesë hyrjeje për publikun.
• Edicioni i vitit synon të forcojë lidhjen mes shkollave të filmit të Kosovës dhe Tiranës përmes Akademisë DEA.
• Seleksioni i 2026-së përfshin vende si Kirgistani dhe Hong Kongu, shpallë gjeografi të panjohura për publikun shqiptar.

Sipas balkanweb.com, moti i këtij viti — «Qiell i hapur. Mendje të hapura!» — vënë në qendër fuqinë e kinemasë për të ndërtuar ura midis kulturave, brezave dhe formave artistike. Festivali mbetet i besuar konceptit OPEN AIR, duke ofruar shikim kolektiv në ambiente të hapura, ku arti, qyteti dhe publiku krijojnë marrëdhënie të drejtpërdrejtë. ATA e cilëson se ngjarjet kryesore, përfshirë ceremoninë zyrtare të hapjes dhe mbrëmjet e konkurrimit të Filmit me Metrazh të Gjatë, do të zhvillohen në Amfiteatrin e Universitetit të Arteve, ndërsa Salla e Teatrit Eksperimental do të strehojë Filmin e Shkurtër, Filmin Studentor dhe pjesë të Filmit me Metrazh të Gjatë.

Në konkurrimin kryesor garojnë 7 filma me metrazh të gjatë nga Turqia, Polonia, Holanda, Kirgistani, Italia, Spanja, Finlanda, Kina, Hong Kongu dhe SHBA-ja. Këto vepra, sipas balkanweb.com, eksplorojnë tensionet sociale, identitetin, teknologjinë, kujtesën dhe marrëdhëniet njerëzore përmes gjuhësve artistike të ndryshme. Seksioni i Filmit të Shkurtër mbledh 15 filma nga Evropa, Azia dhe Amerika Latine, ndërsa Seksioni Studentor përfshin 18 vepra me autorë të rinj nga Shqipëria, Kosova, Spanja, Portugalia, Libani, Irani, Brazili, Hong Kongu, SHBA-ja, Gjermania, Egjipti dhe vende të tjera.

Një element i ri në edicionin e 2026-së është bashkëpunimi me Akademinë DEA, e cila bashkëpunon me studentët e Departamentit të Regjisë së Filmit dhe Televizionit të Universitetit të Prishtinës dhe me studentët e degës së Filmit pranë Universitetit Europian të Tiranës. Në frymën e shkëmbimit artistik, studentët do të zhvillojnë filma të shkurtër me temën «Tirana – dashuria ime», duke eksploruar atmosferën, ritmin, kujtesën dhe arkitekturën e qytetit përmes kamerës.

Seleksioni paraprak u mbyll në fund të marsit nga komisione ndërkombëtare, duke zbuluar se aplikimet vijnë jo vetëm nga Europa por edhe me gjeografi ndërkontinentale — një trend që vazhdon nga edicionet e mëparshme. Festivali synon të jetë më shumë se vetëm vetrina e filmave: takimet profesionale, diskutimet dhe aktivitetet paralajmërojnë një hapësire riflektimi mbi zhvillimet bashkëkohore të kinemasë.

Burimet:

• balkanweb.com — detaje të plota për programin, vende pjesëmarrëse dhe Akademinë DEA
• ata.gov.al — njoftim zyrtar me datat, lokacionet dhe numrat e filmave
• Diaspora Shqiptare — lajm për çmime poezi Angela Kosta (jo i lidhur me DEA OPEN AIR)
• ABC News — reportazh Washington Post për turizmin në Shqipëri (jo i lidhur me DEA OPEN AIR)
• KultPlus — lajm për Fest Folk 2026, festival tjetër kulturor (jo i lidhur me DEA OPEN AIR)

— Redaksia ZHURMA