Çfarë ndryshonte midis dy kushtetutave të Kosovës në vitin 1990?

KAÇANIK — Më 7 shtator 1990, në kushte të jashtëzakonshme të vendosura nga Serbia, delegatët e Kuvendit të Kosovës miratuan Kushtetutën e Republikës së Kosovës në Kaçanik. Ky akt erdhi pas Deklaratës së Pavarësisë së 2 korrikut 1990, e cila u lexua para derës së Kuvendit pasi Gjorgje Bozhoviqi kishte urdhëruar mbylljen e ndërtesës për delegatët jo-serbë.

Deklarata Kushtetuese, e hartuar nga akademiku Gazmend Zajmi, shpallte Kosovën si njësi të pavarur dhe të barabartë në kuadrin e Federatës Jugosllave. Ajo konfirmonte pozicionin e Kosovës si subjekt i barabartë me njësitë e tjera federative, duke theksuar vullnetin e popullsisë shqiptare dhe të nacionaliteteve të tjera për vetëvendosje politike.

Kushtetuta e Kaçanikut synonte anulimin e amendamenteve të Kushtetutës së RS të Serbisë të vitit 1989, të cilat kishin shfuqizuar autonominë e Kosovës. Kuvendi i Kosovës shpalli se deri në nxjerrjen e Kushtetutës së re, marrëdhëniet kushtetuese do të mbështeteshin në Kushtetutën e Jugosllavisë, jo në ato amendamente.

Një nga pikat kyçe ishte konfirmimi i Kosovës si bashkësi politiko-kushtetuese e qytetarëve dhe nacionaliteteve të barabarta, ku shqiptarët si shumicë dhe serbët si popull-komb (jo pakicë) kishin të drejta të barabarta. Kjo Deklaratë abrogoi Rezolutën e Këshillit Nacionalçlirimtar të Kosovës të 10 korrikut 1945, e cila ishte miratuar pa vullnetin e popullit.

Seanca e Kuvendit u mbajt në orën 12:25 dhe zgjati vetëm 20 minuta. Nga 115 delegatë të zgjedhur, 111 ishin të pranishëm, pasi tre kishin kaluar në Kuvendin e Serbisë. Eva Bredli, një përfaqëse e komunitetit ndërkombëtar, u bashkua delegatëve që pritnin fillimin e seancës.

Kushtetuta e Kaçanikut u miratua në bazë të nenit 397 dhe 398 të Kushtetutës së Krahinës Socialiste Autonome të Kosovës. Ky akt kushtetues shënon një moment historik në luftën për vetëvendosje dhe pavarësi, duke vendosur themelet për një Kosovë të barabartë brenda Jugosllavisë.

Burim: Fjala
— Redaksia ZHURMA