Verdikti i Hagës për ish-krerët e UÇK-së

Zhvillimet e fundit lidhur me verdiktin ndaj ish-krerëve të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës në Dhomat e Specializuara në Hagë kanë sjellë një valë reagimesh, veprimesh institucionale dhe debatesh politike në Prishtinë. Kuvendi dhe Qeveria kanë ndërmarrë hapa për themelimin e grupeve punuese dhe koordinimin e strategjisë shtetërore për procedurat e apelit, ndërkohë që janë miratuar ndryshime ligjore që kanë ngritur shqetësime dhe përplasje me aleatët ndërkombëtarë.

Modeli

Përsëritja e reagimeve tregon se çështja e Gjykatës Speciale vazhdon të prodhojë tension të vazhdueshëm mes institucioneve vendore dhe faktorit ndërkombëtar. Nga dita në ditë, dinamika ka kaluar nga deklaratat politike te lëvizjet konkrete institucionale, si dërgimi i ligjit për dekretim te presidentja, paralajmërimet për buxhetin e vitit 2027 dhe debatet rreth mbikëqyrjes demokratike. Ky cikël tregon një përshkallëzim të përpjekjeve të politikës kosovare për të ndërtuar një qasje të përbashkët shtetërore, e cila megjithatë shoqërohet me paralajmërime të rënda nga zyrtarët evropianë për pasojat në procesin e integrimit.

Këndvështrimet

• Florin Vërtopi: Vlerësoi se ndryshimet e miratuara në Ligjin për Dhomat e Specializuara e kanë ndryshuar rrënjësisht thelbin e funksionimit të kësaj gjykate dhe praktikisht mund ta shuajnë atë Vërtopi: Ndryshimet ligjore praktikisht e kanë shuar Specialen.
• Marta Kos: Paralajmëroi se ndryshimet në ligj përbëjnë një kthim të rëndë prapa në rrugëtimin e Kosovës drejt Bashkimit Evropian Marta Kos: Ndryshimet për Specialen, kthim i rëndë prapa.
• Naim Qelaj: Theksoi se ekzistenca e Zyrës së Avokatit të Popullit në Hagë nuk e shuan mandatin kushtetues të institucionit kosovar dhe se Gjykata Speciale nuk i është nënshtruar kontrollit demokratik Avokati i Popullit: Zyra në Hagë nuk e shuan mandatin tonë.
• Albin Kurti: Njoftoi se mbështetja financiare për ish-krerët e UÇK-së do të përfshihet në buxhetin e vitit 2027, pasi të hartohet strategjia shtetërore Kurti: Mbështetja financiare për ish-krerët e UÇK-së në buxhetin e 2027.
• Enver Hoxhaj: Deklaroi se Specialja është e ndërlidhur me mosanëtarësimin e Kosovës në Këshillin e Evropës dhe shprehu frikën se aktgjykimi mund të përdoret për izolimin e vendit Hoxhaj: Specialja është arsyeja e mosanëtarësimit të Kosovës në KiE.
• Lulzim Peci: Vlerësoi se Kosova duhet të zhvillojë bisedime të thelluara me shtetet që sponsorizuan Gjykatën Speciale për të arritur rezultate konkrete Peci: Kosova të bisedojë me shtetet që sponsorizuan Specialen.

Çfarë vjen

Procesi do të vijojë me shqyrtimin e dekretimit të ligjit nga ana e presidentes, funksionalizimin e grupit punues për strategjinë e apelit në fillim të javës tjetër, si dhe propozimin e përfaqësuesve nga Kuvendi dhe subjektet politike për të bashkërenduar hapat e mëtejmë shtetërorë.