Zhurma në vesh (tinitus): Faktet shkencore dhe çfarë ndihmon vërtet

Mirë se vini në Redaksinë ZHURMA. Nëse jeni duke dëgjuar tinguj që askush tjetër përreth jush nuk i dëgjon, ky udhëzues mjekësor i bazuar thellësisht në prova shkencore është përgatitur enkas për t'ju ofruar qartësinë që ju nevojitet. Qëllimi ynë kryesor është t'ju ndihmojmë të kuptoni këtë gjendje pa krijuar asnjë lloj paniku dhe, mbi të gjitha, duke ju mbrojtur nga mashtrimet e mirëqenies (wellness scams) që qarkullojnë masivisht në internet. Duhet të theksojmë fort që në fillim se ky artikull shërben vetëm për të informuar dhe nuk mund të zëvendësojë asnjëherë vizitën te mjeku profesionist. Nëse vëreni shenjat e alarmit të listuara më poshtë, kërkohet ndihmë mjekësore menjëherë.

Pse ka rëndësi

• Zhurma në vesh prek një pjesë të madhe të njerëzve dhe shpesh shkakton ankth ose frikë të panevojshme.
• Njohja e trajtimeve të provuara ju mbron financiarisht dhe emocionalisht nga produktet mrekullibërëse të rreme.
• Shenjat specifike të alarmit kërkojnë një reagim mjekësor të shpejtë për të shpëtuar dëgjimin tuaj.

Çfarë është tinitusi

Tinitusi, ose siç njihet ndryshe nga të gjithë zhurma në vesh, është përvoja reale e dëgjimit të zhurmave që në fakt nuk vijnë nga asnjë lloj burimi i jashtëm. Njerëz të ndryshëm e përjetojnë këtë në mënyra shumë të ndryshme nga njëri-tjetri: si një zile e vazhdueshme dhe e hollë, një gumëzhitje mbytëse, një fërshëllimë e theksuar, pulsime që ngjajnë me rrahjet e zemrës, ose herë-herë edhe si tone të veçanta që ngjajnë me muzikën. Kjo gjendje shëndetësore mund të shfaqet dhe të dëgjohet vetëm në një vesh të vetëm, mund të ndihet në të dy veshët njëkohësisht, ose mund të krijojë tek ju ndjesinë sikur vetë zhurma po ndodh thellë "në kokë".

Shkaqet më të zakonshme

Për të menaxhuar zhurmën në vesh me sa më shumë efikasitet, duhet fillimisht të njohim faktorët e ndryshëm nxitës. Shkaqet më të zakonshme sipas ekspertëve përfshijnë thjesht humbjen e dëgjimit që vjen natyrshëm me kalimin e moshës, ose sëmundjen e Ménière-it, e cila është një konditë që prek drejtpërdrejt veshin e brendshëm. Përtej veshit, probleme të tjera shëndetësore sistemike që mund të shkaktojnë tinitus janë diabeti, çrregullimet e ndryshme të gjëndrës tiroide dhe madje edhe skleroza multiple. Gjithashtu, kushtet e rënduara të shëndetit mendor si ankthi i theksuar ose depresioni luajnë një rol jashtëzakonisht të rëndësishëm si shkaktarë të drejtpërdrejtë ose si rëndues të simptomave ekzistuese. Së fundi, nuk duhen harruar absolutisht as efektet anësore të forta të disa barnave: trajtimet e rënda me kimioterapi, disa lloje specifike antibiotikësh, medikamentet anti-inflamatore jo-steroide (NSAID) dhe po ashtu përdorimi i shpeshtë i aspirinës.

Kur duhet te mjeku menjëherë

Shumicën e kohës tinitusi është diçka që menaxhohet me qetësi të plotë në shtëpi, por ka disa raste të veçanta që kërkojnë ndërhyrje mjekësore. Kërkohet ndihmë urgjente te mjeku juaj kurues nëse zhurma në vesh fillon papritmas të rrahë fiks në të njëjtin ritëm me pulsin tuaj të zemrës. Po ashtu, kërkohet urgjenca mjekësore menjëherë pa asnjë vonesë nëse tinitusi fillon menjëherë pas një goditjeje të fortë ose traume në kokë, ose nëse ai shoqërohet haptazi me humbje të menjëhershme dhe të papritur të dëgjimit, me dobësi në muskujt e fytyrës, ose me marrje mendsh dhe vertigo shumë të rëndë që ju prish ndjeshëm ekuilibrin.

Çfarë ndihmon vërtet

Kur jeni duke kërkuar për lehtësimin e duhur, mbështetuni fuqimisht vetëm në ato metoda që janë të vërtetuara qartë nga shkenca mjekësore. Terapia konjitive-bihejviorale (ose CBT) është një ndër trajtimet psikologjike më të suksesshmet dhe një lajm fantastik është që ajo shpesh mund të fillohet fillimisht përmes aplikacioneve apo programeve digjitale online. Këshillimi specifik dhe profesional për tinitus ndihmon gjithashtu ndjeshëm, po ashtu edhe e ashtuquajtura terapia e ristërvitjes (tinnitus retraining), e cila në vetvete është një terapi e strukturuar zëri që funksionon duke ristërvitur gradualisht trurin për ta injoruar plotësisht atë zhurmë. Nëse zhurma në vesh vjen së bashku me rënie të diagnostikuar të dëgjimit, përdorimi i vazhdueshëm i aparateve të dëgjimit luan një rol shumë vendimtar në zbutjen e ndjeshme të këtyre simptomave të përditshme.

Çfarë mund të bëni vetë

Menaxhimi efikas i kësaj gjendjeje mund dhe duhet të fillojë edhe nga vetë rutina juaj e përditshme me disa hapa të vegjël por thelbësorë. Përpjekjet e ndërgjegjshme për uljen e stresit përmes teknikave relaksuese si frymëmarrja e thellë ose praktikimi i jogës ndihmojnë jashtëzakonisht shumë për të gjetur qetësi. Kujdesi rigoroz për një higjienë shumë më të mirë të gjumit çdo natë dhe konsumimi i më pak kafeine gjatë ditës e lehtësojnë dukshëm sistemin tuaj nervor. Është shumë e rëndësishme që të shmangni sa më shumë stresin e tepërt dhe ambientet që janë thellësisht shumë të zhurmshme, pasi këto me siguri e acarojnë më shumë gjendjen e veshit tuaj. Bashkimi vullnetar në grupet e hapura të mbështetjes ju ofron gjithmonë një lehtësim tepër të madh psikologjik. Gjithashtu, terapia e zërit e bërë krejtësisht vetë, si për shembull dëgjimi i muzikës apo tingujve të butë e relaksues, ndihmon mrekullisht në shpërqendrimin e trurit. Së fundi, fillimi dhe angazhimi intensiv në hobi të reja krijuese që ju zënë plotësisht vëmendjen është një tjetër mjet i shkëlqyer dhe plotësisht natyral.

Çfarë nuk funksionon

Ndërsa jemi të fokusuar duke kërkuar zgjidhje të dobishme, është njësoj jetike të dimë me saktësi se çfarë duhet shmangur patjetër. Qëndrimi në heshtje totale nuk ndihmon absolutisht aspak në rastin e tinitusit; përkundrazi, mungesa e plotë e zhurmave të tjera të jashtme e përkeqëson ndjeshëm perceptimin sepse truri juaj fokusohet plotësisht dhe ekskluzivisht te zhurma në vesh. Po ashtu, përqendrimi i vazhdueshëm e i sforcuar te vetë zhurmat për t'i "dëgjuar" ato vetëm sa e thellon ankthin tuaj të brendshëm. Dhe, pikërisht për të mos rënë asnjëherë pre e mashtrimeve të panumërta shëndetësore, fiksoni fort këtë fakt përfundimtar: aktualisht nuk ekziston absolutisht asnjë lloj pilule magjike apo kure të shpejtë të provuar shkencërisht që ta shërojë apo ta zhdukë tinitusin.

Burimet

• NHS — Tinnitus