Ushqimet organike: kur ia vlen çmimi më i lartë dhe kur nuk ia vlen

PRISHTINË — Në dyqanin e qytetit, një kilogram speca organik kushton 3.50 euro, ndërsa ai konvencional 1.80 euro. Disa hapa më larg, avokado organik dhe ai i zakonshëm kanë çmim afër të njëjtë. Konsumatori shqiptar, në Prishtinë si në Tiranë ose në diasporë, po pyet vetën të njëjta: çfarë meriton të blen organik dhe për çfarë po e hedhur paratë?

Pse ka rëndësi

• Shpërndarja e mbetjeve pesticidesh nuk është e barabartë midis produkteve — disa mbajnë 10 herë më shumë se të tjerat
• Çmimi i lartë i organikës mund të rrisë të pakonsumimin e frutave dhe perimeve në përgjithësi, çfarë dëmton shëndetin më shumë se pesticidet
• Përfitimet shëndetësore direkte të organikës janë të vogla; arsyet kryesore janë etike dhe mjedisore

Gazeta Express raporton se analizat e “Pesticide Action Network UK” tregojnë nivelet më të larta të mbetjeve pesticidesh në grejpfrut, rrush, limon të gjelbër, banane dhe spece. Në listë hyjnë edhe pjepra, fasule, specat djegës, kërpudha, brokoli, patëllxhan dhe fasulet e thata. Dietologja Nichola Ludlam-Raine, e cituar nga gazeta, thotë se me buxhet të kufizuar duhet të japim përparësi produktave që hahen me lëkurë dhe mbajnë më shumë gjasa.

Nga ana tjetër, produktet me lëkurë të trashë ose mbrojtëse natyrore — avokado, qepa, panxhari, misri në kallëp, fiku, rabarbari, rutabaga, rrepa, lulelakra, rrepka, patate të ëmbla, presh, kungull dhe kungull i verdhë — kanë mbetje minimalë pesticidesh në pjesën e konsumueshme. Këtu blerja organike sjell pak përfitim shtesë për shëndetin.

Sa për mishin dhe produktet e qumështit, disa studime tregojnë nivele më të larta të omega-3 në versionin organik, sepse kafshët ushqehen me barrë dhe kanë kushte më natyrale rritjeje. Megjithatë, profesori Gunter Kuhnle i Universitetit të Reading thekson se “vetëm nga këndvështrimi shëndetësor, ushqimi organik jo domosdoshmërisht e justifikon çmimin më të lartë”. Arsyet më të forta për të zgjedhur organikën, sipas tij, lidhen me mirëqeninë e kafshëve, kushtet e punës dhe kundërshtimin ndaj bujqësisë intensive.

Tre veprime konkrete që mund t’i aplikohet kësaj jave:

1. Blej organik specat, pjepra, kërpudha dhe patëllxhan — ata që hahen me lëkurë dhe duken në listën e PAN UK për mbetje pesticidesh të larta. Në tregun e Prishtinës, specat organike kushtojnë rreth 3.50 €/kg, konvencionalet 1.80 €/kg.
2. Mos e merakullo avokadon, qepat, panxharin apo misrin në kallëp — blej konvencional dhe laj mirë me ujë. Çmimi i tyre organik vs. konvencional shpesh diferon vetëm 10-15 qind.
3. Nëse buxheti shtyn, merr më shumë fruta dhe perime konvencional se pak organike. Studimet e përbashkëta tregojnë se sasia dhe shumëllojshmëria e prodhimit të zakonshëm, i larë mirë para ngrënies, sjellë përfitim shëndetësor më të madh se certificata organike e pakës së vogël.

Kujdes: këto këshilla vlenin për person të shëndetshëm të rritur. Femije të vegjël, Grävitë shtatzëna dhe njerëz me alergji të caktuara mund të kenë nevoja të ndryshme — këtu këshillohej me mjekun e familjes. gjithashtu, “organik” nuk do të thotë “pa pesticidë” — standarde organike lejojnë pesticida natyrore të caktuara, vetëm me kufizime më të rrepta.

Burimet:

• Gazeta Express — Ushqimet organike: Ku ia vlen të paguani më shumë? (analiza e PAN UK, deklarata të Nichola Ludlam-Raine dhe prof. Gunter Kuhnle)
• TetovaSot — përsëritje e të njëjtit materiale syndikuese nga Gazeta Express
• Telegrafi — artikull mjekësor të padallueshëm me temën organike (trajtohet si burim i dëmtuar në grup)
• Vizion Plus — ushqime për shëndetin e kockave, pa lidhje me çertifikimin organik
• Telegrafi — rrezika për zërin, të padallueshëm me ushqimin organik

— Redaksia ZHURMA